شناخته شده ناساز است و هم جز از راه وى دريافت نشده است « 1 » .
سند دوم نيز از ابن عدى است و ميانجيان آن :
1 - مصعب بن سعد ، ابو خيثمهء مصيصى ، ابن عدى گفته : وى گزارشها را ديگرگونه مىكرد و از زبان مردانى كه سخن آنان را پشتوانه توان گرفت ، حديثهايى ناپسند بازگو مىداشت . و هم گفته : نشانههاى ناتوانى و نااستوارى در گزارشهاى او آشكار است و ابن حبان گفته : وى كاستى اسناد حديث را پنهان مىداشته و آنها را دگرگون كرده ، صالح جزره گفته : پيرمرد كورى بوده كه نمىدانسته چه مىگويد و ذهبى حديثهايى از زبان او آورده و آنگاه گفته : اينها را جز گرفتارىهايى ناپسند براى خود نتوانيم شمرد « 2 » .
2 - عبد اللّه بن واقد ، ابن عدى و جوزقانى و نسايى گويند : وى از كسانى است كه به دروغگويى شناخته شده و حديث وى ؛ هم با بنيادهاى شناخته شده ناساز است و هم جز از راه وى يافت نشده ؛ ديگران هم گويند او را ارج نبايد نهاد و ازدى گفته : وى حديثهايى نكوهيده دارد و احمد گفته : بهگمانم وى كاستى حديثها را پنهان مىداشته و آنها را ديگرگون مىنمود و ابو زرعه گفته : گزارش وى ناپسند است و چيزى از زبان او نشايد بازگو كرد و بخارى گفته : حديث وى نكوهيده است چون از كسانى است كه به دروغگويى شناخته شده و حديث وى ؛ هم با بنيادهاى شناخته شده ناساز است و هم جز از راه وى دريافت نشده . و ابن حبان گفته : در گزارشهاى او سخنانى ناپسند راه يافته و ازاينروى روا نيست آن را پشتوانه بگيريم و صالح جزره گفته : نكوهيده و اندك خرد است و ابو احمد حاكم گفته : گزارش وى استوار نيست « 3 » .
3 - مشرح بن عاهان ، ابن عدى و ابن حبان گفتهاند : سخن وى را نشايد پشتوانه گرفت و ديگران گفتهاند : از زبان عقبه حديثهايى نكوهيده باز گفته و او و عقبه را سزاوار
هامش
( 1 ) . رك : تهذيب التّهذيب : 12 / 29 .
( 2 ) . رك : ميزان الاعتدال : 3 / 173 ؛ لسان الميزان : 6 / 44 .
( 3 ) . رك : تهذيب التّهذيب : 6 / 66 ؛ ميزان الاعتدال : 2 / 84 ؛ لسان الميزان : 3 / 374 ؛ اللّئالى المصنوعة :
1 / 302 .