اين بديعيّه مشتمل بر 168 نوع بديعى و داراى 140 بيت است و تاريخ نظم آن سال 992 مىباشد و به هريك از آنها در اين بيت اشاره كرده است :
جا نوعه [ مصلح ] ابياته [ منن ] * ارّخّته [ ناظما ] للحساب الفهم
اين بديعيّه در ديوانش الدرّ المنظم فى مدح النبى الاعظم كه 149 صفحه است و به سال 1322 در مصر به طبع رسيده ، يافت مىشود .
16 - شمس الدين محمّد فرزند عبد الرحمن فرزند محمّد حموى مكى حنفى ( م 1017 ) كه در مصر سكونت داشت ، او را بديعيّهاى در 148 بيت است . « 1 »
17 - سيد على خان ، صاحب سلافة العصر ( م 1018 يا 1020 ) يكى از شعراى غدير كه شرح حالش خواهد آمد . « 2 » وى قصيدهء بديعيّهاى در 148 بيت دارد . همو آن را شرح كرده و شرح خود را انوار الربيع نام نهاده است . بديعيّه با اين بيت آغاز مىشود :
حسن ابتدائى بذكرى جيرة الحرم * له براعة شوق يستهلّ دمى
18 - شيخ عبد القادر فرزند محمّد طبرى مكى شافعى ( م 1032 ) . او را قصيدهء بديعيّهاى است كه شوكانى آن را ياد كرده . « 3 » و اوّل آن بيت زير است :
حسن ابتداء مديحى حىّ ذى سلم * ابدى براعة الاستهلال فى العلم
وى بديعيّهاش را [ علىّ الحجّة بتأخير ابى بكر ابن حجّة ] نام نهاده و بر آن شرحى نوشته است .
19 - شيخ احمد فرزند محمّد مقرى تلمسانى ( م 1041 ) . او را قصيدهء بديعيّهاى است بدين مطلع :
شارفت ذرعا فذرعن مائها الشيم * و جزت نملى فنم لا خوف فى الحرم
20 - شيخ محمّد فرزند عبد الحميد فرزند عبد القادر ، معروف به حكيمزاده . او را قصيدهء بديعيّهاى است كه آن را در سال 1059 به نظم درآورده و مطلعش بيت زير است :
حسن ابتدائى بذكر البان و العلم * حلا لمطلع اقمار بذى سلم
هامش
( 1 ) . ر ك : ايضاح المكنون : 1 / 173 .
( 2 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 11 / 346 - 353 .
( 3 ) . ر ك : البدر الطالع : 1 / 371 .