زايل كند . « 1 » و حدّ و مجازات و حرام بودن بهطور مطلق براى هرمستكنندهاى نيست و اگرچه نزديك شود صفت مستى به مانعى از خصوصيات مزاجها يا در كم نوشيدن ، پس صفت مستى فقط مربوط به مشروب است نه به شارب و نوشنده ، و احاديث صحيح بسيارى دلالت مىكند بر اينكه شراب اندكى كه مستى نياورد از آنچه زيادش مستكننده است حرام است مانند قول آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله كه فرمود : من شما را از كم آنچه كه زيادش مست مىكند نهى مىكنم . « 2 »
و قول آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله از طريق جابر و ابن عمر و ابن عمرو : هرچه كه زيادش مستى مىآورد پس قليل و كم آن حرام است . « 3 »
و قول آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله : هر مستكنندهاى حرام است و هرسطلى كه گنجايش 16 رطل داشته باشد و توليد مستى كند پس كف دستى از آن هم حرام است .
و در لفظ ديگر : هرچه كه سطل بزرگى از آن توليد مستى كند پس جرعهاى از آن هم حرام است . « 4 »
و از سعد روايت شده كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نهى فرمود از قليل هرچه زيادش مستى مىآورد . « 5 »
و سندى در شرح سنن نسايى گويد : هرچه كه مستى حاصل مىكند به زياد نوشيدن آن ، پس كم و زيادش حرام است ، هرچند كه قليلش مسكر نباشد و مستى نياورد . و جمهور علما اين را گرفته و نزد علماى حنفى ما بر آن اعتماد است .
هامش
( 1 ) . پنج نفر از صاحبان شش صحيح نقل كردهاند چنانچه در تيسير الوصول : 2 / 174 موجود است .
( 2 ) . سنن ، دارمى 2 / 113 ؛ سنن ، نسايى : 8 / 301 ؛ سنن ، بيهقى : 8 / 298 .
( 3 ) . سنن ، ابو داود : 8 / 129 ؛ مسند ، احمد : 3 / 343 و 2 / 167 ؛ صحيح ، ترمذى : 1 / 342 ؛ سنن ، ابن ماجه : 2 / 332 ؛ سنن ، نسايى : 8 / 300 ؛ سنن ، بيهقى : 8 / 296 ؛ مصابيح السنة ، بغوى : 2 / 67 ؛ تاريخ بغداد ، خطيب : 3 / 327 .
( 4 ) . سنن ، ابو داود : 2 / 130 ؛ صحيح ، ترمذى : 1 / 342 ؛ سنن ، بيهقى : 8 / 294 ؛ مصابيح السنه ، بغوى :
2 / 67 ؛ تاريخ بغداد ، خطيب : 6 / 229 ؛ جامع الاصول ، ابن اثير همچنين در التيسير : 2 / 173 .
( 5 ) . سنن ، نسايى : 8 / 301 .