16 - و امّا غذاى اهل بهشت ، مثل آن در دنيا جنين و طفل در رحم مادر است كه او از طريق بند ناف تغذيه مىكند ابدا بول و غايط و مدفوعى ندارد .
17 - و امّا انواع غذاهايى كه در يك ظرف است ، پس مانندش در دنيا تخم پرندگان است كه در آندو رنگ سفيد و زرد است و مخلوط و آميخته بههم نمىشود .
18 - و امّا جاريه از سيب بيرون مىآيد ، پس نظيرش در دنيا كرم است كه از سيب بيرون مىآيد و سيب تغيير نمىكند .
19 - و امّا جاريه و كنيزى كه بين دو نفر است ، پس آن درخت خرمايى است كه در دنيا براى مؤمنى مثل من و براى كافرى مثل تو موجود است ، ولى در آخرت آن فقط مال من است نه تو ، براى آنكه آن در بهشت است و تو داخل در آن نخواهى شد .
20 - و امّا كليدهاى بهشت ، پس لا إله الّا اللّه و محمّد رسول اللّه است .
ابن مسيب گويد : پس چون قيصر روم نامه را خواند گفت : اين جواب صادر نشده مگر از خانهء نبوت و پيامبرى ، آنگاه از جوابدهنده پرسيد ، به او گفتند كه اين جواب پسر عمّ محمّد صلّى اللّه عليه و آله است . پس به آن حضرت نوشت : سلام عليك ، امّا بعد ، من بر جواب تو مطّلع شدم و دانستم كه تو از خاندان نبوت و معدن رسالت و موصوف به شجاعت و علم هستى و علاقه دارم كه براى من روشن كنى مذهب و روش خودتان را و روحى كه خدا در كتاب شما ياد كرده در قولش :
وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي
« 1 » و سؤال مىكند تو را از روح ، بگو كه روح از امر پروردگار من است !
پس امير المؤمنين عليه السّلام به او نوشت : امّا بعد ، پس روح نكته لطيفه و لمعه شريفهاى است از صنعت آفريدگار ، و قدرت ايجادكنندهاش ، آن را از خزائين ملكش بيرون آورده و در ملكش ساكن گردانيده ، آن در نزد او براى تو وسيله است و براى او نزد تو امانت ، هر گاه مالت را كه نزد اوست گرفتى مال خودش را كه پيش تو است مىگيرد . و السّلام « 2 »
هامش
( 1 ) . اسراء 17 / 87 .
( 2 ) . زين الفتى فى شرح سورة هل أتى ، حافظ عاصمى ؛ تذكرة الخواص ، سبط بن جوزى 87 .