نكنيد و مرتد نشويد كه برخى از شما گردن برخى ديگر را مىزند . به درستى كه من در ميان شما چيزى گذاردم كه مادامى كه شما آن را گرفتيد گمراه نشويد و آن كتاب خدا است . آگاه باشيد كه رسانيدم ، بار خدايا ! گواه باش .
اى مردم ! به درستى كه پروردگار شما يكى است و پدر شما يكى است ، همه شما از آدم هستيد و آدم از خاك است . گرامىترين شما نزد خدا پرهيزكارترين شماست . و براى عرب فضيلت و برترى بر عجم نيست ، مگر به پرهيزكارى . بدانيد كه من رسانيدم . بار خدايا ! گواه باش . گفتند : آرى ، رسانيدى . پس حاضرين به غايبين برسانند . « 1 »
و در لفظ احمد : بدانيد كه فضيلتى نيست براى عرب بر عجم و نه براى عجمى بر عرب و نه برترى براى سياه بر سرخ و نه فزونى براى سرخ بر سياه : مگر به تقوا و پرهيزكارى . « 2 » هيثمى گويد : روايات او صحيح هستند .
و عبارت طبرانى در كبير :
اى مردم ! به درستى كه شما را از يك مرد و زن آفريديم و شما را به صورت شعبهها و قبيلههايى قرار داديم براى اينكه يكديگر بشناسيد به درستى كه گرامىترين شما نزد خدا پرهيزكارترين شماست ، پس نيست براى عرب بر عجم برترى و نه عجم بر عرب فضيلتى و نه سياه بر سرخى و نه براى سرخ بر سياهى فزونى ؛ مگر به پرهيزكارى . « 3 »
و در لفظ ابن قيم : فضلى و ترجيحى نيست براى عرب بر عجم و نه براى عجم بر عرب و نه براى سفيدى بر سياهى و نه براى سياهى بر سفيدى ؛ مگر به پرهيزكارى ، مردم از آدمند و آدم از خاك است . « 4 »
و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در حديث صحيحى كه بيهقى آن را نقل كرده ، فرموده است : براى هيچ كس بر ديگرى فضيلتى نيست ؛ مگر به دين يا عمل شايسته .
جامع الصغير سيوطى آن را صحيح دانسته است .
هامش
( 1 ) . البيان و التبين : 2 / 25 ؛ العقد الفريد : 2 / 85 ؛ تاريخ ، يعقوبى : 2 / 91 .
( 2 ) . مجمع الزوائد : 3 / 266 .
( 3 ) . مجمع الزوائد : 3 / 272 .
( 4 ) . زاد المعاد : 2 / 226 .