امينى گويد : در صحاح و مسانيد ثابت شده كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در انگشتها دهده فرمود ، بنا بر آنچه كه ابن عبّاس به آن فتوا داده و اين سنّت مسلّمه آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله و روش اوست در انگشتان و آنچه كه عمر به آن قضاوت نموده ، از آراء خاصّه اوست . و مطلب همان است كه ابن عبّاس گفت : قول رسول صلّى اللّه عليه و آله شايستهتر است كه پيروى شود از قول عمر . و من نمىدانم كه خليفه اين را مىدانست و مخالفت مىكرد يا اينكه نمىدانست ؟ !
- پس اگر نمىدانست ، اين مصيبتى است كه خليفه جاهل باشد و اگر مىدانست ، پس مصيبت بزرگتر است .
38 - رأى خليفه در ديه جنين
از مسور بن مخرمه نقل شده است : عمر بن خطاب با مردم در سقط جنين مشورت كرد . مغيره بن شعبه گفت : شنيدم كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در آن به آزادكردن بندهاى يا كنيزى حكم فرمود . عمر گفت : شاهدى بياور كه با تو شهادت دهد . محمّد بن مسلمه شهادت داد « 1 » .
و از عروه : عمر سؤال كرد ، يا قسم داد مردم را ، هركس شنيده از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله كه درباره سقط چه حكم فرموده ؟ مغيره بن شعبة گفت : من شنيدم رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله حكم فرمود در آن به آزادكردن بردهاى ، غلام باشد يا كنيز . گفت : شاهدى بياور كه با تو براين مطلب شهادت دهد . محمّد بن مسلمه گفت : من شهادت مىدهم بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به بيان اين حكم . « 2 »
و در عبارت ابى داود : عمر گفت : اللّه اكبر ، اگر نشنيده بودم اين را ؛ هرآينه به غير اين
هامش
8 / 93 .
( 1 ) . صحيح ، بخارى كتاب ديات ، باب جنين زن ؛ صحيح ، مسلم : 2 / 41 ؛ سنن ، ابى داود : 2 / 255 ؛ مسند ، احمد : 4 / 244 و 253 ؛ سنن ، بيهقى : 8 / 114 ؛ تذكرة الحفاظ : 1 / 7 .
( 2 ) . صحيح ، بخارى ديات باب جنين زن 56 ؛ سنن الكبرى ، بيهقى : 8 / 114 - 115 .