تا آخر ارجوزه كه قسمت مهم آن علّامهء محسن الامين ياد كرده است . « 1 »
شاعر را بشناسيم ؟
تقى الدين ، ابو محمّد ، حسن بن علىّ بن داود حلّى ، شاعرى است كه در فقه و حديث و رجال و عربيت و در علوم متفرقه نبوغ داشت و حتى اختلافى در اين نبود كه وى از نوادر و مردان كمياب بىمانند طايفهء رستگار شيعه و از دانشمندان معروف ايشان بوده است . دانشمندان او را در كتب رجال و اجازات خود به نيكى ستودهاند ، هرچند كه در ارزش كتاب رجال او كه معروف به رجال ابن داود است ، سخنانى گفته شده است . يكى ماند شيخ حسين بن عبد الصّمد پدر شيخ بهايى بدان اعتماد ورزيده است . « 2 » ديگرى هم چون شيخ عبد إله شوشترى از آن رويگردان بوده است « 3 » ، ليكن بهترين كارها ميانهروى است كه نظريهء بيشتر علماى ما بر آن است كه كتاب وى نيز همانند غير آن ، از اصول و ريشههاى علم رجال است كه بر آن اعتماد شده و گاهى هم انتقاد شده است ، امّا شعر او هماره و در هرزمانى ادبا به نيكى ستودهاند .
وى در پنجم جمادى دوم سال 647 در حلّه به دنيا آمد دانش را از سيّد ابو الفضايل احمد بن طاوس حلّى ( م 673 ) فراگرفت به روايت از او و از عدهاى ديگر از بزرگان اماميه پرداخت كه از آن جملهاند :
1 - محقّق نامدار نجم الدّين جعفر بن حسن حلّى ( م 676 ) كه يكى از اساتيد قرائت اوست .
2 - شيخ نجيب الدّين ابو زكريا يحيى بن سعيد حلّى ( م 589 ) كه پسر عموى محقّق ياد شده است .
3 - فيلسوف بزرگ خواجه نصير الدّين طوسى ( م 672 ) .
4 - سيّد غياث الدّين ، عبد الكريم بن سيّد ابو الفضائل ، احمد بن طاوس حلّى ( م 693 ) .
هامش
( 1 ) . اعيان الشيعة : 22 / 343 .
( 2 ) . ر ك : الدراية ، تأليف پدر شيخ بهايى .
( 3 ) . ر ك : التهذيب ، شوشترى شرح حديث اوّل .