شد . و حافظ گنجى آن را ذكر كرده است . « 1 »
18 - حكم خليفه در حائض بعد از درككردن عرفات
ابن المنذر گويد : عموم فقهاء گفتهاند : بر حائضى كه درك عرفات نموده طواف وداع جايز نيست . و روايت شده از عمر بن خطاب و ابن عمر و زيد بن ثابت : ايشان امر كردهاند به توقفكردن هرگاه حائض بود براى طواف وداع ، و مثل اينكه ايشان واجب كردهاند توقف را بر آن چنانچه واجب است بر او طواف افاضه ؛ زيرا اگر پيش از آن حيض شود از او ساقط نشود . سپس نسبت داده از عمر به سندهاى صحيح تا نافع از ابن عمر گويد : زنى روز عيد قربان خانهء خدا را طواف كرد ، سپس حيض شد . پس عمر دستور داد كه او را در مكّه نگهدارند ، بعد از آنكه مردم حركت كردند تا پاك شود و طواف بيت اللّه نمايد .
گويد : و به تحقيق ثابت شده رجوع ابن عمر « 2 » و زيد بن ثابت از اين عقيده ، و عمر باقى مانده است . ما با او مخالفت كرديم براى ثبوت حديث عايشه كه اشاره مىكند به اين چيزى كه متضمّن احاديث « 3 » اين باب است و ابن ابى شيبه روايت كرده است از طريق قاسم بن محمّد : همه صحابه مىگفتند : هرگاه زن درك عرفات كند ، پيش از آنكه حيض شود ؛ فارغ شده است از حجّ ؛ مگر عمر كه مىگفت : بايد آخر عهد آن طواف بيت باشد . « 4 »
و از حارث بن عبد اللّه بن اوس روايت شده است : آمدم پيش عمر بن خطاب و
هامش
( 1 ) . كفاية 105 .
( 2 ) . روايت كرده است بخارى در صحيح در كتاب حجّ ، در باب : هرگاه زن حائض شود . از ابن عبّاس :
رخصت داده است او براى حائضى كه حركت كند هرگاه درك عرفات را نمود . گويد : و شنيدم از ابن عمر ، مىگفت : بايد حركت كند . سپس شنيدم او را كه مىگفت : بعد از آنكه پيغمبر رخصت داد به ايشان و بيهقى نقل كرده از زيد بن ثابت چيزى كه ظاهرش رجوع اوست از عقيدهاش .
( 3 ) . بخارى آن را در صحيح خود در كتاب حيض در باب زنى كه بعد از افاضه عرفات حيض مىشود ، نقل كرده و در كتاب حج باب هرگاه زن حيض شود بعد از آنكه درك عرفات نمود ، و مسلم در صحيح و دارمى در سنن : 2 / 68 و ابو داود در سنن : 1 / 313 و ترمذى در صحيح : 1 / 177 و ابن ماجه در سنن :
2 / 251 و بيهقى در سنن : 5 / 162 و بغوى در مصابيح السنة : 1 / 182 نقل كردهاند .
( 4 ) . فتح البارى : 3 / 462 .