خواهد بود . از سوى ديگر نيز بخارى و مسلم ، از پيامبر اكرم روايت كردهاند كه آن حضرت به عبد اللّه بن عمر فرموده است : قرآن را در هفت روز بخوان ، نه بيشتر و نيز به طريق صحيح از آن حضرت روايت شده است كه فرمود : كسى كه قرآن را كمتر از سه روز بخواند ، از آن چيزى نمىفهمد . به علاوه ، عثمان از زمرهء كسانى به شمار آمده كه در هر هفته يك ختم قرآن مىكرده است . « 1 »
مسئلهء ختم قرآن ، در كتابهاى علماى اهل سنت به قدرى پيچيده و گوناگون نقل گرديده كه خود مشكلى شده و شعبهاى از ابهام و تاريكى را به وجود آورده است .
آنان در كتب خود آوردهاند : بعضى از مسلمانان تمام قرآن را در يك ركعت نماز ، بين ظهر و عصر يا مغرب و عشا و يا غير اينها مىخواندهاند و افراد زير را در اين زمره به شمار آوردهاند :
1 - عثمان بن عفان اموى كه تمام قرآن را در يك ركعت نماز ، در شب مىخوانده است . « 2 »
2 - تميم بن اوس دارى صحابى كه تمام قرآن را در يك ركعت نماز مىخوانده است . « 3 »
3 - سعيد بن جبير كه از تابعين بوده و در سال 95 ه وفات يافته است . « 4 »
4 - منصور بن زاذان ( م 131 ) تمام قرآن را گاهى بين ظهر و عصر و گاهى بين مغرب و عشا مىخوانده است . هشام مىگويد : در كنار منصور نماز مىخواندم ، شنيدم كه ميان نماز مغرب و عشا دو بار قرآن را ختم كرد و بار سوم به سورههاى طس رسيده بود كه نماز عشا شروع شد . در آن وقت مردم در ماه رمضان نماز عشا را تا گذشتن يك ربع از شب به تأخير مىانداختند . و او بين ظهر و عصر نيز يك ختم قرآن مىكرده است ، و در خلاصة التهذيب آمده : در روز يك ختم قرآن مىكرده است . « 5 »
هامش
( 1 ) . تذكار قرطبى 76 ؛ احياء العلوم : 1 / 261 ؛ خزينة الاسرار 77 .
( 2 ) . حلية الاولياء : 1 / 57 .
( 3 ) . صفة الصفوة : 1 / 310 .
( 4 ) . حلية الاولياء : 4 / 73 .
( 5 ) . حلية الاولياء : 3 / 57 ؛ صفة الصفوة : 3 / 4 ؛ طبقات الحفاظ : 1 / 134 ؛ دول الاسلام : 1 / 97 ؛ شذرات الذهب : 1 / 355 .