هواهايشان پيروى كرده و سقوط نمودهاند ، ترا از آن باز دارند . « 1 » درود بر كسى كه از حق پيروى نمايد . « 2 »
نظر حفاظ و علماى اهل سنت دربارهء حديث سازان
حافظ جلال الدين سيوطى گفته است : فكر نمىكنم كسى از اهل سنت دربارهء كفر مرتكب گناهان كبيره فتوا داده باشد ، مگر شيخ ابو محمد جوينى « 3 » از اصحاب ما ، پدر امام الحرمين « 4 » كه دربارهء دروغ بر پيامبر اكرم گفته است : كسى كه عمدا بر رسول خدا دروغ بندد ، كافر و از دين اسلام بيرون است .
در اين فتوا بعضى ديگر ، مانند امام ناصر الدين ابن منير كه از پيشوايان مالكىهاست ، از او پيروى كردهاند ، و اين حكم دلالت مىكند كه كذب بر رسول خدا از بزرگترين گناهان است ، زيرا هيچ كدام از گناهان كبيره نزد هرفردى از اهل سنت ، ايجاب نمىكند كه مرتكب شوندهء آن كافر باشد ، مگر همين دروغ بستن بر رسول خدا . « 5 »
وضع حال محدثان و حفاظ و مورخان و سيره نويسان كه از ديرباز اين احاديث دروغ را به نام پيامبر بزرگوار اسلام در كتب و تأليفاتشان آوردهاند ، از روايتى كه خطيب از قول رسول خدا آورده و ابن جوزى آن را صحيح دانسته است ، معلوم مىشود . آن روايت اين است : هر كس از من حديثى را كه مىداند دروغ است ، روايت كند ، او يكى از دروغگويان است . « 6 »
قرآن مجيد نيز در اينباره مىفرمايد : اگر پيغمبر بعضى سخنها را به ما نسبت مىداد ، او را بشدت مىگرفتيم و شاهرگش را مىبريديم و هيچيك از شما را توان آن نبود كه مانع شود و قرآن پندى براى پرهيزكاران است و ما مىدانيم كه بعضى از شما تكذيب
هامش
( 1 ) . طه 20 / 16 .
( 2 ) . همان 47 .
( 3 ) . او امام شافعيان ، عبد اللّه بن يوسف ( م 438 ) است كه در فقه و اصول و ادب تبحر داشت ، و جوين قريهاى است در نواحى نيشابور .
( 4 ) . ابو المعالى عبد الملك بن شيخ ابى محمد ( م 478 ) .
( 5 ) . تحذير الخواص 21 .
( 6 ) . تاريخ بغداد : 4 / 161 ؛ المنتظم : 8 / 268 .