داريد خليفه باشيد ؟ « 1 »
4 - ابن قتيبه در ضمن حديثى كه به طور كامل خواهد آمد ، از قول ابو بكر چنين آورده است : خداوند محمد صلّى اللّه عليه و آله را به عنوان پيامبر برانگيخت و او را صاحب اختيار مؤمنان قرار داد و با قرار دادنش در ميان ما بر ما منت نهاد ، تا آنكه براى او آنچه را كه مقدر كرده بود ، اختيار كرد و امور مردم را به خودشان تفويض فرمود تا به اتفاق يكديگر آنچه را كه مطابق مصلحت آنهاست ، اختيار نمايند ؛ آنان نيز مرا والى و پيشواى خود برگزيدند . « 2 »
5 - از عمر به طور صحيح روايت شده كه گفت : سه چيز است كه اگر رسول خدا در ميان آنها بود ، نزد من از شتران سرخ مو محبوبتر بود : خلافت ، كلاله و ربا . در روايت ديگر به جاى شتران سرخ مو ، از دنيا و مافيها آمده است .
6 - از عمر به طور صحيح آمده است : اگر دربارهء سه چيز از رسول خدا مىپرسيدم ، نزد من از شتران سرخ مو محبوبتر بود : از خليفهء بعد از او . « 3 »
7 - به طور صحيح از عمر آمده كه گفت : خداوند دينش را حفظ مىكند ، اگر چه من كسى را جانشين قرار ندهم ، چنان كه رسول خدا كسى را خليفه قرار نداده است ، و يا كسى را خليفه قرار دهم ، چنان كه ابو بكر براى خود جانشين قرار داده است .
عبد اللّه بن عمر گفته است : به خدا قسم او رسول خدا و ابو بكر را ياد نكرد ، مگر آنكه دانستم او كسى را همانند رسول خدا نمىداند و كسى را نيز جانشين خود قرار نخواهد داد . « 4 »
8 - هنگامى كه عمر مجروح گرديد ، به او گفتند : چرا كسى را جانشينت قرار نمىدهى ؟ در جواب گفت : مىخواهيد سنگينى بار شما را در حال حيات و مرگ به دوش بكشم ؟ اگر جانشين قرار بدهم ، پيش از من ابو بكر كه از من بهتر بوده ، جانشين قرار
هامش
( 1 ) . انساب الاشراف : 5 / 20 .
( 2 ) . الامامة و السياسة : 1 / 15 .
( 3 ) . مصادر اين دو حديث در همين كتاب آمده است . رك : الغدير : ( متن عربى / چ 5 ) : 6 / 127 - 131 .
( 4 ) . پنج نفر از نويسندگان صحاح ششگانه غير از نسائى آن را نقل كردهاند و ابن الديبع در تيسير الوصول :
2 / 50 و احمد در مسند : 1 / 47 و خطيب در تاريخ بغداد : 1 / 258 نيز آن را آوردهاند و جمع زيادى از حفاظ و پيشوايان حديث هم آن را روايت كردهاند .