است .
23 - از عبد اللّه بن عمر به طور مرفوع آمده كه رسول خدا فرمود : از دو نفر بعد از من [ ابو بكر و عمر ] پيروى كنيد .
عقيلى آن را از طريق مالك آورده و گفته است : اين حديث منكر و بىاساس است ؛ دارقطنى آن را از روايت احمد خليلى ضميرى با سندش آورده و سپس گفته است : اين روايت ثابت نشده و راوى اين حديث محمد بن عبد اللّه عمرى ، نوهء عمر بن خطاب ، ضعيف است ؛ ابن حبّان گفته است كه احتجاج به آن جايز نيست و دارقطنى گفته است :
عمرى از مالك ، مطالب دروغ و نادرست حديث مىكند . « 1 »
24 - حسن بن صالح قيسرانى از اسحاق بن محمد انصارى روايت كرده كه گفت : از يموت بن مزرع بن يموت پرسيدم : اى استاد ، چطور شد كه رسول خدا على را خليفه قرار نداد و ابو بكر را جانشين خود قرار داد ؟ او در جواب گفت : عين اين سؤال را من از جاحظ پرسيدم و او گفت : من اين مطلب را از ابراهيم نظام پرسيدم ، او در پاسخ گفت :
خداوند متعال در قرآن فرموده است : خداوند كسانى از شما را كه ايمان آورده و عمل صالح انجام دادهاند ، وعده فرموده است كه در زمين خليفه گرداند ، چنان كه افراد پيش از شما را خليفه قرار داده است « 2 » و جبرئيل همواره بر پيغمبر نازل مىگرديد و بعد از وحى با او ، چنان كه مردى با مردى سخن گويد ، سخن مىگفت . رسول خدا به او فرمود : اى جبرئيل ، اين كسانى كه خداوند آنها را در زمين خليفه قرار مىدهد ، چه كسانى هستند ؟
او در پاسخ گفت : آنها ابو بكر ، عمر ، عثمان و على هستند و از عمر ابو بكر جز دو سال باقى نمانده بود ، پس اگر او على را خليفه قرار مىداد ، ابو بكر و عمر و عثمان از خلافت بهرهاى نمىبردند ، ليكن خداوند به جهت اطّلاعى كه از عمرهايشان داشته ، خلافتشان را طورى ترتيب داده است كه همگى از آن بهرهمند شوند و وعدهء خدا دربارهء آنها درست درآيد . « 3 »
هامش
( 1 ) . لسان الميزان : 5 / 237 .
( 2 ) . نور 24 / 55 .
( 3 ) . تاريخ الشام ، ابن عساكر : 4 / 186 .