را در چه كسى قرار داده است ؟ اگر در ماست ، بدانيم ، و اگر در غير ماست ، پس در حق ما وصيت و سفارش كند . على در جواب او مىگويد : به خدا قسم اگر از رسول خدا بپرسم و او هم خلافت را در ما قرار دهد ، از حقمان محروم خواهيم شد و مردم حقمان را به ما نخواهند داد . به خدا قسم ، هرگز آن را از رسول خدا نمىپرسم . به هرحال ، رسول خدا در همان روز رحلت فرمود . « 1 »
در تعبير ديگر چنين آمده است : بيا با ما برويم خدمت رسول خدا و از او بپرسيم كه چه كسى را جانشين قرار خواهد داد ؟ اگر از ما كسى را جانشين قرار مىدهد كه هيچ ، و گرنه دربارهء ما سفارش كند تا بعد از او محفوظ بمانيم .
چه چيز عباس را وادار كرده بود كه بعد از وفات رسول خدا به على بگويد : دستت را بده تا با تو بيعت كنم و بگويند كه چون عموى پيغمبر با پسر عمويش بيعت كرده است ، پس اهل بيتت نيز با تو بيعت كنند ، و بدانند كه خلافت و تعيين جانشينى اگر بوده ، فسخ نشده و به ديگرى سپرده نشده است و على در جواب بگويد : چه كسى غير از ما آن را طلب خواهد كرد ؟ « 2 »
در طبقات ابن سعد آمده كه على فرمود : اى عمو ، آيا اين امر جز با شما خواهد بود ؟ و آيا كسى در اينباره با شما نزاع خواهد كرد ؟
چرا عبّاس با ابو بكر ملاقات كرد و از او پرسيد : آيا رسول خدا به شما دربارهء چيزى سفارش فرمود ؟ و او در جواب گفت : خير . بعد با عمر ملاقات نمود و مانند آنچه كه از ابو بكر پرسيده بود ، سؤال كرد و جواب منفى شنيد ، و پس از آنكه از آن دو نفر اعتراف به عدم استخلاف گرفت ، به على گفت : دستت را بده تا با تو بيعت كنم و اهل بيتت نيز با تو بيعت نمايند . « 3 »
يا آنكه مىگويد : اى على ، برخيز تا من و كسانى كه حضور دارند ، با تو بيعت كنيم ،
هامش
( 1 ) . طبقات ابن سعد 766 ؛ تاريخ طبرى : 3 / 194 ؛ سيرهء ابن هشام : 4 / 333 ؛ الامامة و السياسة : 1 / 5 ؛ سنن بيهقى : 8 / 149 - به نقل از صحيح بخارى ؛ تاريخ ابن كثير : 5 / 251 .
( 2 ) . الامامة و السياسة : 1 / 5 .
( 3 ) . همان : 1 / 6 .