مىروند .
خطيب آن را آورده و گفته است : اين حديث نادرست است « 1 » و ديگر بار نيز آن را آورده ، ولى از نادرست خواندن آن سكوت كرده است . « 2 » ذهبى آن را ذكر كرده و گفته است : اين حديث دروغى است كه گفته شده و به نام محمد بن عبد اللّه بن مرزوق ساخته شده است « 3 » و ابن حجر هم دروغ بودنش را تثبيت كرده است . « 4 »
63 - از عطيهء كوفى ، از ابو سعيد خدرى به طور مرفوع آمده است : اهل عليين را كسانى كه پايينتر از آنها هستند ، مىبينند ، چنان كه شما ستارگان و كرات آسمانى را مىبينيد و ابو بكر و عمر و انعما از آنهايند . به ابو سعيد گفتم : انعما چه باشند ؟ گفت : اهل عليين آنها هستند .
مقدسى تصريح كرده است كه اين حديث به خاطر مجاهد بن سعيد ساختگى است . « 5 » خطيب آن را از طرق مختلف كه در آنها چندين نفر از دروغگويان هستند آورده ، ولى طبق عادتش سخنى از عيوب آنها به ميان نياورده است . « 6 »
64 - از انس آمده است : هنگامى كه سورهء تين بر رسول خدا نازل شد ، آن حضرت خيلى خوشحال گرديد ، تا جايى كه خوشى خود را براى ما آشكار فرمود . سپس از ابن عباس تفسير اين سوره را پرسيديم ، گفت : اما منظور از و التين بلاد شام و الزيتون بلاد فلسطين و طور سينين ، طور سيناست كه خدا در آنجا ، با موسى سخن گفت و منظور از
وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ
شهر مكه و
لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ
محمد صلّى اللّه عليه و آله است و مقصود از
ثُمَّ رَدَدْناهُ أَسْفَلَ سافِلِينَ
عبادتكنندگان لات و عزى و
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ *
ابو بكر و عمر هستند و
فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ
عثمان بن عفان و
فَما يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِ
على بن ابى طالب است و مراد از
أَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحاكِمِينَ
فرستادن تو اى محمد در ميان آنهاست و گردآوردنتان بر تقواست .
هامش
( 1 ) . تاريخ بغداد : 2 / 330 .
( 2 ) . همان : 11 / 242 .
( 3 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 99 .
( 4 ) . لسان الميزان : 5 / 274 .
( 5 ) . تذكرة الموضوعات 27 .
( 6 ) . تاريخ بغداد : 2 / 394 ، 3 / 195 ، 4 / 64 و 12 / 124 .