سليمانى او را در زمرهء كسانى كه مشهور به حديث سازى هستند ، شمرده و ابن معين گفته است كه او كذاب است ، خدا لعنتش كند .
3 - در امتم مردى است كه اسمش نعمان و كنيهاش ابو حنيفه است ، او چراغ امّت من است . خطيب بغدادى آن را آورده و گفته است : اين حديث ساختگى است . « 1 »
4 - در آخر الزمان مردى پديد مىآيد به نام ابو حنيفه كه بهترين افراد اين امت است . « 2 »
5 - به زودى در امتم مردى پديد مىآيد كه به او ابو حنيفه گفته مىشود ، او چراغ امت من است . « 3 »
6 - در امتم مردى پديد مىآيد كه نامش نعمان و كنيهاش ابو حنيفه است . خدا به وسيلهء او سنتم را تجديد خواهد كرد ! ابن عدى آن را از ساختههاى احمد جويبارى كذاب و وضاع شمرده است . « 4 »
7 - ابو حنيفه ابن درويش موت بيروتى گويد : چراغ اهل بهشت است . اين روايت ساختگى و نادرست است . « 5 »
8 - به زودى بعد از من مردى مىآيد كه نامش نعمان بن ثابت و كنيهاش ابو حنيفه است كه دين خدا و سنتم به دستش احيا خواهد شد . « 6 »
9 - مردى مىآيد كه سنتم را زنده مىكند و بدعت را مىميراند ، نامش نعمان بن ثابت است . « 7 »
هامش
( 1 ) . تاريخ بغداد : 13 / 335 .
( 2 ) . خطيب خوارزمى در مناقب ابى حنيفة : 1 / 14 به اسناد باطل آن را آورده است .
( 3 ) . شيخ على قارى در الموضوعات الكبرى گفته است كه اين روايت به اتفاق آراء محدثان ساختگى است .
كشف الخفاء : 1 / 33 .
( 4 ) . لسان الميزان : 1 / 193 ؛ اللئالى المصنوعة : 1 / 238 .
( 5 ) . اسنى المطالب 214 .
( 6 ) . خطيب در تاريخ بغداد : 2 / 289 گفته است : اين حديث باطل و ساختگى است و محمد بن يزيد ، متروك الحديث است و سليمان بن قيس و ابو معلى مجهولند و ابان بن ابى عياش متهم به كذب است .
ابن حجر در الخيرات الحسان آن را از روايات ساختگى به شمار آورده ، چنان كه در كشف الخفاء : 1 / 33 آمده است . البته ، محمد بن يزيد ، راوى اين حديث ، همان ابو بكر طرطوسى است كه يكى از حديث سازان و دروغ پردازان است ، چنان كه در سابق گفته شد .
( 7 ) . خوارزمى در مناقب ابى حنيفة : 1 / 15 از طريق ابراهيم بن احمد خزاعى آورده كه ابن حبان دربارهاش گفته است : او خطاكار و مخالف است و ابو هديه گفته است : او كذاب ، وضاع و خبيث است .