679 - يعقوب ابو يوسف اعشى ( م حدود 200 ) ، كذاب و مرد بدى بوده است . « 1 »
680 - يعلى بن اشدق ، ابو الهيثم عقيلى حرّانى كه در زمان حكومت رشيد زنده بود .
وى كذاب و فرومايه است و حديثش نوشته نمىشود . برايش احاديثى وضع كردند كه او به آنها حديث مىكرد و خود نمىدانست . ابن عدى گفته است : از ابو سمر به من خبر رسيده كه گفت : به يعلى گفتم كه عمويت از پيامبر چه شنيد ؟ گفت : جامع سفيان و موطأ مالك و چيزى از الفوائد را . « 2 »
681 - يمان بن عدى ، حديث ساز بوده است . « 3 »
682 - يوسف بن جعفر خوارزمى ، شيخى متأخر و حديث ساز بوده است . « 4 »
683 - يوسف بن خالد سمتى فقيه ( م 189 ) ، كذاب و حديث ساز بوده و كتابى دربارهء عذاب نوشته و در آن منكر ميزان و قيامت شده است . او نخستين كسى است كه كتاب الشروط را وضع كرده ، و اول كسى است كه به طرح انديشهء ابو حنيفه در بصره پرداخته است . « 5 »
684 - يوسف بن سفر ، ابو الفيض دمشقى ، كذاب و متروك الحديث بوده ، دروغ مىگفته ، مطالب نادرست روايت مىكرده و در زمرهء حديث سازان قرار داشته است . « 6 »
كنيهها
685 - ابن زباله . حافظ احمد بن صالح گفته است كه از او صد هزار حديث نوشتم ، آنگاه برايم معلوم شد كه او حديث مىساخته است ؛ از اين رو ، حديثش را ترك كردم . « 7 »
هامش
( 1 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 326 .
( 2 ) . همان : 2 / 26 و 3 / 326 .
( 3 ) . اللئالى المصنوعة : 2 / 9 ، 99 .
( 4 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 329 .
( 5 ) . همان مأخذ ؛ تهذيب التهذيب : 11 / 413 ؛ حاشية سنن ابن ماجة ، سندى : 1 / 395 .
( 6 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 331 ؛ مجمع الزوائد : 1 / 82 ؛ اللئالى المصنوعة : 2 / 48 ، 139 .
( 7 ) . تاريخ بغداد : 4 / 200 .