او در جواب گفت : حاجتى به آن نيست . « 1 »
617 - منذر بن زياد ( يزيد ) طائى ، كذاب و متروك الحديث است . « 2 »
618 - منصور بن عبد اللّه هروى ، ابو على خالدى ذهلى ( م 401 ) . ابو سعيد ادريسى گفته است : او كذاب است . « 3 »
619 - منصور بن مجاهد . وى حديث مىساخته است . « 4 »
620 - منصور بن موفق . وى حديث مىساخته است . « 5 »
621 - مهدى بن هلال ، ابو عبد اللّه بصرى ، كذاب و بدعتگذار و حديثساز است و تمام اخبارى كه روايت مىكرده ، مورد توجّه قرار نگرفته است . « 6 »
622 - مهلب بن ابى صفره ظالم بن سراق ازدى ( م 83 ) ، مكنى به ابو سعيد . وى عيبى جز دروغ نداشته است و دربارهاش گفتهاند : هماره دروغ مىگفته و پنج سال والى خراسان بوده است . ابن قتيبه به شرح حال او پرداخته « 7 » و ابو عمر صاحب الاستيعاب در تكميل آن گويد : كه او ثقة است و سخن كسى كه او را به دروغگويى متهم كرده است ، اعتبارى ندارد ، زيرا او در جنگ با خوارج احتياج به دروغ گفتن داشته و آنان از روى خشم و كينه او را دروغگو دانستهاند . « 8 »
آرى ، جناب ابو عمر ، دروغ گفتن مهلب را بيان كرده ، اما آن را به خاطر نيازى كه در جنگ داشته ، تجويز و تثبيت نموده است و اين همان رأى معاويه است كه فتح اين باب كرده است .
623 - مهلب بن عثمان ، كذاب است . « 9 »
624 - موسى ابتى . وى در زمرهء حديث سازان ياد شده است . « 10 »
هامش
( 1 ) . تاريخ بغداد : 13 / 168 ؛ تاريخ الشام : 5 / 160 ؛ ميزان الاعتدال : 3 / 196 ؛ تهذيب التهذيب : 10 / 284 ؛ اللئالى المصنوعة : 1 / 128 و 2 / 60 ، 122 .
( 2 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 200 ؛ اللئالى المصنوعة : 1 / 44 .
( 3 ) . شذرات الذهب : 3 / 162 .
( 4 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 203 .
( 5 ) . همان : 3 / 203 ؛ اللئالى المصنوعة : 2 / 96 .
( 6 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 206 .
( 7 ) . المعارف 175 .
( 8 ) . الاصابة : 3 / 536 .
( 9 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 207 .
( 10 ) . همان : 3 / 221 .