گفته كه او حديث دزد و حديث ساز بوده است . « 1 »
536 - محمد بن سليمان بن زبان . وى از شيوخ بصره بود و گفتهاند كه حديث مىساخته است . « 2 »
537 - محمد بن سليمان بن هشام ، ابو جعفر خزاز ، معروف به ابن بنت مطر وراق ( م 265 ) . احاديث او را به طور كلى ضعيف دانستهاند . ابن حبان گفته است : به هيچ وجه به گفتهاش احتجاج نمىشود كرد . ابن عدى گفته است كه حديث را وصل مىكرده و مىدزديده است . ذهبى نيز براى او دروغهايى برشمرده است . « 3 » خطيب بغدادى « 4 » و ابن جوزى و ذهبى بعضى از روايات ساختگى را از او دانستهاند .
538 - محمد بن سنان قزّاز بصرى . وى ساكن بغداد بوده و ابو داود و ديگران او را تكذيب كردهاند . « 5 »
539 - محمد بن سهل ابو عبد اللّه عطار . وى حديث مىساخته است . « 6 »
540 - محمد بن شجاع ، ابو عبد اللّه بن ثلجى حنفى ( م 266 ) . وى فقيه عراق ، اما كذاب بوده و در موضوع تشبيه ، حديث ساخته است . همو به خاطر يارىكردن ابو حنيفه و آراء وى ، در ابطال و ردّ حديث رسول خدا حيله به كار برده است . « 7 »
541 - محمد بن ضوبن صلصال ، ابو جعفر كوفى ، كذاب و شارب الخمر بوده است . « 8 »
542 - محمد بن عبد بن عامر سمرقندى ( م حدود 300 ) ، كذاب و معروف به وضع حديث است . او احاديث نادرست را روايت مىكرده و حديث مىدزديده است .
همچنين به پيروى از راويان ضعيف و دروغگو احاديث نادرستى را به نام ثقات آورده
هامش
( 1 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 69 ؛ لسان الميزان : 5 / 188 .
( 2 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 69 .
( 3 ) . همان : 3 / 38 .
( 4 ) . تاريخ بغداد : 5 / 297 .
( 5 ) . شذرات الذهب : 2 / 161 ؛ مجمع الزوائد : 2 / 139 .
( 6 ) . تاريخ بغداد : 5 / 315 ؛ ميزان الاعتدال : 3 / 71 ؛ اللئالى المصنوعة : 2 / 99 .
( 7 ) . تاريخ بغداد : 5 / 351 ؛ المنتظم : 5 / 58 ؛ ميزان الاعتدال : 3 / 71 ؛ شذرات الذهب : 2 / 151 ؛ اللئالى المصنوعة : 1 / 3 .
( 8 ) . تاريخ بغداد : 5 / 375 .