است و نوشتن حديثش جز بر سبيل عبرت گرفتن جايز نيست . دارقطنى گفته است كه او اخبار نادرست را به نام افراد مورد اعتماد مىساخته است . « 1 »
369 - عثمان بن عفان سجستانى .
ابن خزيمه گفته است : من شهادت مىدهم كه او به نام رسول خدا حديث مىساخته و جوزقانى گفته است كه او سرقت حديث مىكرده است . « 2 »
370 - عثمان بن مطر شيبانى ، كذاب است و به نام ثقات حديث مىساخته است . « 3 »
371 - عثمان بن معاويه . ابن حبان گفته است : او شيخى است كه اخبار ساختگى را كه هيچ كس از ثقات نقل نكرده است ، روايت مىكند و نقل روايتش جز بر سبيل مذمت كردن جايز نيست . « 4 »
372 - عثمان بن مقسم برى ، ابو سلمهء كندى بصرى ، يكى از پيشوايان حديث است كه به دروغگويى و حديثسازى شهرت دارد . عموم حديثهايش از لحاظ متن و سند ، قابل پيروى نيست . از عثمان بيست و پنج هزار حديث جعلى نزد شيبان بوده است و فلاس گفته است كه از ابو داود شنيدم كه مىگفت : ده هزار حديث از عثمان در سينهء من است ، كه هرگز آنها را نقل نكردهام . « 5 »
373 - عذافر بصرى .
سليمانى گفته است : او در زمرهء كسانى است كه حديث مىساخته است . « 6 »
374 - عصمة بن محمد بن فضالهء انصارى خزرجى ، كذاب و حديث ساز است . او شيخى با هيبت و خوشسيما بود و با آنكه بسيار دروغ مىگفت ، اما پيشنماز مسجد بزرگ انصار در بغداد بود . « 7 »
هامش
( 1 ) . ميزان الاعتدال : 2 / 183 ؛ تذكرة الموضوعات 38 ؛ لسان الميزان : 4 / 145 ؛ اللئالى المصنوعة : 1 / 20 ، 22 و 2 / 47 ، 146 ، 175 .
( 2 ) . ميزان الاعتدال : 2 / 186 ؛ لسان الميزان : 4 / 248 .
( 3 ) . تذكرة الموضوعات 56 ، 115 ؛ تهذيب التهذيب : 7 / 155 .
( 4 ) . لسان الميزان : 4 / 153 .
( 5 ) . ميزان الاعتدال : 2 / 191 .
( 6 ) . همان : 2 / 93 .
( 7 ) . تاريخ بغداد : 12 / 286 ؛ ميزان الاعتدال : 2 / 196 ؛ اللئالى المصنوعة : 2 / 41 ، 131 ، 155 .