معروف به دروغ و حديث سازى است . « 1 »
199 - حماد بن ابى حنيفه ، امام حنفىها ، نعمان بن ثابت كوفى .
جرير او را تكذيب كرده و به قتيبه گفته است : به او بگو كه ترا با حديث چكار ؟ روش تو دعوى و دشمنى است . ابن عدى هم گفته است كه براى او روايت درستى نمىشناسم . « 2 »
200 - حماد بن ابى يعلى ديلمى كوفى ، مشهور به حمّاد الرّاويه ( م 155 ) . وى به دروغ در روايت و شعر شهرت داشته و اشعارى مىساخته و آنها را به پيشينيان نسبت مىداده است تا جايى كه گفتهاند : او شعر را فاسد كرده است . « 3 »
201 - حماد مكى ، از دروغگويان بوده است . « 4 »
202 - حمزة بن ابى حمزهء جزرى ، كذابى حديث ساز بوده و حديثش پشيزى ارزش نداشته و تمام رواياتش ساختگى بوده است . « 5 »
203 - حمزة بن حسين دلال ( م 428 ) ، كذاب است . « 6 »
204 - حميد بن ربيع ، ابو الحسن لخمى خزاز كوفى ( م 358 ) .
يحيى بن معين گفته است : دروغگويان زمان ما چهار نفرند : حسين بن عبد الاول ، ابو هشام رفاعى ، حميد بن ربيع و قاسم بن ابى شيبه . آنگاه گفته است كه او كذاب ، خبيث ، ناموثق و غيرقابلاعتماد است . ابن عدى هم گفته است كه او حديث مىدزديده و روايات بىسند را سنددار مىكرده است . « 7 »
205 - حميد بن على بن هارون قيسى .
حاكم گفته است كه او كذاب و خبيث است و در بصره بعد از سيصد سال ، از
هامش
( 1 ) . تاريخ بغداد : 8 / 155 ؛ ميزان الاعتدال : 1 / 280 ؛ مجمع الزوائد : 9 / 317 ؛ لسان الميزان : 2 / 351 .
( 2 ) . لسان الميزان : 2 / 346 .
( 3 ) . همان : 2 / 352 .
( 4 ) . تحذير الخواص 45 .
( 5 ) . ميزان الاعتدال : 1 / 284 ؛ تهذيب التهذيب : 3 / 29 ؛ اللئالى المصنوعة : 1 / 239 .
( 6 ) . لسان الميزان : 2 / 359 .
( 7 ) . تاريخ بغداد : 8 / 164 ؛ ميزان الاعتدال : 1 / 287 ؛ لسان الميزان : 2 / 364 ؛ اللئالى المصنوعة : 2 / 171 .