ابن جبير مىگويد : در رصافه مشهد مجللى است كه داراى قبهء سفيد عالى است و در آن قبر امام ابو حنيفه ، رضى اللّه عنه ، قرار دارد . « 1 »
ابن بطوطه گفته است : روى قبر امام ابو حنيفه ، رضى اللّه عنه ، قبهء بزرگى است و در زاويهء آن ، مكانى براى غذا خوردن وارد شوندگان وجود دارد ، و امروز در بغداد مكانى كه در آن وارد شوندگان بتوانند چنين پذيرايى شوند ، وجود ندارد . آنگاه قبور عدهاى از مشايخ بغداد را نام برده و گفته است : مردم بغداد در هرجمعهاى به زيارت يكى از اين مشايخ مىروند . « 2 »
ذهبى گفته است : روى قبرش در بغداد قبه و بارگاه عظيمى است . « 3 »
ابن حجر در الخيرات الحسان « 4 » در مناقب امام ابو حنيفه ، فصل بيست و پنجم چنين مىگويد : هنگامى كه امام شافعى در بغداد بود ، به امام ابو حنيفه متوسل مىشد و كنار قبرش مىآمد و زيارتش مىكرد و بر او درود مىفرستاد ، سپس از طريق او در برآورده شدن حاجاتش به خدا توسل مىجست .
همو اضافه مىكند كه اين مطلب ثابت است كه امام احمد ، چنان به امام شافعى متوسل مىشد كه پسرش عبد اللّه تعجب كرده به پدرش اعتراض نمود و احمد به او گفت : شافعى همانند خورشيد براى مردم و عافيت براى بدن است .
هنگامى كه به امام شافعى خبر دادند كه اهل مغرب متوسل به امام مالك مىشوند ، اين عمل را مورد انتقاد قرار نداد .
9 - مصعب بن زبير ( م 157 ) .
ابن جوزى گفته است : عامه قبرش را در « مسكن » زيارت مىكنند ، چنان كه قبر حسين را زيارت مىنمايند . « 5 »
هامش
( 1 ) . رحلة ابن جبير 180 .
( 2 ) . رحلة ابن بطوطة : 1 / 142 .
( 3 ) . الدول الاسلامية : 1 / 79 .
( 4 ) . اين مطلب را سيد احمد زينى دحلان در خلاصة الكلام 252 و در الدرر السنية از او نقل كرده است .
( 5 ) . المنتظم : 7 / 206 .