بناى كوچك سفيدى نزديك ديوار قسطنطنيه ديدم كه مىگفتند : قبر ابو ايوب انصارى مصاحب رسول خداست ، پس نزديك آن رفتم و قبرش را در آن ساختمان كوچك ديدم ، در حالى كه روى آن چراغدانى به زنجير آويخته بود . « 1 »
ابن كثير گفته است : روى قبرش مزار و مسجدى است و مردم روم آن را بزرگ مىشمارند . « 2 »
ذهبى هم گفته است : مردم روم قبرش را بزرگ مىشمارند و تا امروز از آن طلب شفاعت مىكنند . « 3 »
6 - رأس الحسين امام سبط شهيد عليه السّلام در مصر .
ابن جبير ( م 614 ) در رحلهاش گفته است : سر مبارك در صندوقى نقرهاى قرار دارد و زير زمين مدفون است و روى آن ساختمان عظيمى كه زبان از توصيف آن عاجز و ادراك از احاطه به آن ناتوان است ، بنا گرديده كه با انواع پارچههاى حرير تزيين شده است و شمعهاى سفيد ، به بزرگى ستون و كوچكتر ، آن را احاطه كرده كه اكثر آنها در داخل ظرفهاى طلاى ناب و نقره قرار دارد ، و بر آن چراغدانهاى نقرهاى آويزان است و بالاى آن را همانند سيبهايى از طلا در محلى شبيه به باغ احاطه كرده است ، و آنچنان منظرهء زيبايى دارد كه چشم را خيره مىكند .
در اين ساختمان مجلل ، انواع قطعات مرمرهاى ظريف كه به طور اعجاب انگيزى كنار هم چيده شده ، قرار دارد كه تصوير آن در وهم نيايد و به هيچ وجه توصيف آن مقدور نخواهد بود .
در مدخل اين روضهء مباركه مسجدى است كه از لحاظ ظرافت و زيبايى ، همانند خود روضه است ؛ ديوارهايش همه از مرمرهايى بسان مرمرهاى ياد شده است ، و در دو طرف راست و چپ روضه بنايى است به همان ظرافتى كه ياد شد كه از ميان آن به روضه راه مىيابيم و پردههاى عالى از ديبا و حرير روى همهء آنها آويخته شده است .
هامش
( 1 ) . تاريخ بغداد : 1 / 154 .
( 2 ) . تاريخ ابن كثير : 8 / 59 .
( 3 ) . الدول الاسلامية : 1 / 22 .