بزرگترين مصايب و بزرگترين حوادث بوده ، اما از آنجا كه كتاب خدا ما را به صبر بر مصيبت وعده داده و ما نيز در شكيبايى پيرو آنيم ، مىگوييم : ما از آن خداييم و به سويش باز مىگرديم و برايت بسيار طلب آمرزش مىكنيم ، پس درود خدا بر تو ؛ اگر ترا از ما گرفته است ، حياتت را دشمن نداشته و از مرگت دلخوش نبوده است . « 1 »
12 - حسن بصرى هنگامى كه وارد قبرستان مىشد ، مىگفت : خدايا ، پروردگارا بر اين جسدهاى كهنه شده و استخوانهاى پوسيدهاى كه رخت از دنيا بربستند ، در حالى كه به تو مؤمن بودند ، رحمت فرست و سلام ما را به آنها برسان . « 2 »
13 - ابن سماك كنار قبر ابو سليمان داود بن نصير طايى ( م 165 ) ايستاد و گفت : اى داود ، شبت را در حالى كه مردم در خواب بودند ، به صبح مىآوردى ، و در وقتى كه مردم غرق در گناه بودند ، تو سالم بودى ، و هنگامى كه مردم زيان مىكردند ، تو سود مىبردى ، تا آنكه تمام فضايلش را شمرد . « 3 »
در اينجا الفاظ زيادى دربارهء زيارت قبور ، منقول از ائمه و بزرگان مذاهب اربعه وجود دارد كه نشان مىدهد زائر مىتواند مرده را زيارت كند و با هرلفظى كه بخواهد برايش دعا كند و هرفضيلتى از فضايلش را كه بخواهد بشمرد و با ياد آوردن صفات نيكويش ، توجه و عنايت خدا را نسبت به او جلب نمايد و الفاظ ياد شده در زيارت پيامبر اكرم و شيخين ، اين حقيقت را به خوبى روشن مىكند .
گفتارى پيرامون زيارت قبور
بزرگان مذاهب چهارگانه پيرامون زيارت قبور گفتار فراوان و مفيدى دارند كه برخى از آنها را ذيلا مىآوريم :
1 - ابن الحاج ابو عبد اللّه عبدرى مالكى ( م 737 ) گفته است : نحوهء درود بر مردگان چنين است : درود بر شما ساكنان خانهها از مردان و زنان مؤمن و مسلمان ، خداوند
هامش
( 1 ) . المستطرف : 2 / 338 .
( 2 ) . العقد الفريد : 2 / 6 .
( 3 ) . صفة الصفوة : 3 / 82 .