و مسجد قبا و رفتن به كنار چاه اريس و نوشيدن از آن و وضو گرفتن با آب آن و همچنين چاههاى آب هفتگانه كه شاعرى آنها را در اين بيت به نظم كشيده است :
- چاه اريس ، غرس ، رومه ، بضاعه ، بصه ، بيرحاء و عهن « 1 » . « 2 »
اين بيت از ابو الفرج ناصر الدين مراغى است .
36 - فاخورى گفته است : مستحب است كه آدمى با خود مقدارى از خرماى مدينه و آب چاههاى ياد شده را به عنوان هديه بياورد ، به شرط آنكه با تكلف و تفاخر توأم نباشد . هنگام مراجعت به وطن هم روى هربلندى سه بار تكبير بگويد ، آنگاه بخواند :
خدايى جز خداى يكتاى بىشريك نيست ، براى او سلطنت و سپاس است و او بر همه چيز تواناست . ما رجوع كننده ، توبه كننده ، عبادت كننده ، سجده كننده و سپاسگزار خدايمان هستيم . خدا وعدهاش راست است و بندهاش را يارى كرده و سپاه حق را عزيز داشته و همهء احزاب باطل را به تنهايى شكست داده است . « 3 »
شيخزاده هم گفته است : در حال حركت از مفارقت رسول اكرم گريان و اندوهگين بايد بود و از امور مستحب اين است كه روى هربرآمدگى كه مىرسد ، تكبير بگويد و بانگ بردارد : ما رجوع كننده ، توبه كننده ، عبادت كننده و سجده كننده و سپاسگزار خدايمان هستيم . « 4 »
آيا اينان جز آنكه به روش امم گذشته هلاك شوند ، انتظار ديگرى دارند ؟ هرگز در سنت خدا تبديل و تغييرى نخواهى يافت . « 5 »
هامش
( 1 ) . مغنى المحتاج : 1 / 495 .
( 2 ) . دربارهء اين چاهها در وفاء الوفاء : 2 / 119 - 149 به طور مفصل بحث شده است .
( 3 ) . الكفاية لذوى العناية 130 .
( 4 ) . مجمع الانهر : 1 / 158 .
( 5 ) . فاطر 35 / 43 .