اين عقيدهاند و بعضى از مالكىها معتقدند كه نزديك بودن شايستهتر است و گفتهاند كه با او همانند زمان حياتش رفتار شود ، و آن به حسب افراد مختلف است و اين مربوط به صدر اسلام است ، اما امروز كه روى آن ساختمانى بنا شده و مانع از نزديك شدن به قبر است ، طبعا زائر كنار ضريح قرار مىگيرد . « 1 »
14 - يكى از علماى مكه كه از شافعىها بوده ، از ابو الصيف يمانى نقل كرده است كه گفت : بوسيدن مصحف شريف و اجزاى حديث و قبور صالحان جايز است .
15 - حافظ ابن حجر گفته است : بعضى از علما از مشروعيت بوسيدن حجر الاسود جواز بوسيدن هرچيزى را كه شايستگى تعظيم را دارد ، استنباط كردهاند ، خواه آدمى باشد و خواه غير آن ، اما بوسيدن دست آدمى مسابقهاى است در ادب ، منتها در غير آن از احمد نقل شده كه چون از او در مورد بوسيدن منبر رسول خدا و قبر شريفش سؤال شد ، گفت : مانعى ندارد . البته ، برخى از پيروانش « 2 » صحت اين گفته را از احمد بعيد دانستهاند . « 3 »
16 - زرقانى مصرى مالكى گفته است : بوسيدن قبر شريف مكروه است ، مگر به قصد تبرك كه در آن صورت ، كراهت نخواهد داشت ، چنان كه رملى به آن معتقد است . « 4 »
17 - شيخ ابراهيم باجورى شافعى در حاشيهاش بر شرح ابن قاسم غزى بر متن شيخ ابو شجاع در فقه شافعى گفته است : بوسيدن قبر و مسكردن آن مكروه است و مثل آن است تابوتى كه روى آن قرار مىدهند ، و همچنين است بوسيدن آستانهها هنگام داخل شدن براى زيارت اوليا ، مگر آنكه قصد تبرك به آنها را داشته باشد كه در اين صورت ، كراهت نخواهد داشت ، و اگر از آن به خاطر ازدحام و امثال آن ، مثل اختلاط زن و مرد ، ناتوان باشد ، چنان كه در زيارت سرورم احمد بدوى واقع مىشود ، در اين گونه موارد در مكانى توقف كند و از دعا و قرآن ، آنچه كه مىتواند بخواند و با دستش يا چيز ديگر
هامش
( 1 ) . شرح الشفاء : 3 / 571 .
( 2 ) . مراد ابن تيميه و اتباعش هستند كه به گفتارشان اعتنايى نبايد كرد .
( 3 ) . وفاء الوفاء ، سمهودى : 2 / 444 .
( 4 ) . شرح المواهب : 8 / 315 .