ديدهام مالامال كنيد .
- خواب نوشين از ديدگانم بزداييد كه من خواب ناز را بر ساير عشاق به خلعت و عطا بخشودهام .
از آن هنگام كه شريفمان سيد مرتضى عطايى را به خلعت مىبخشد كه در اختيار او نيست و نه كسى آن را پذيرا مىشود ، مركوب زير پايم به اين بدبختى و بىنوايى دچار گشته است . با اين جواب بموقع و زيبا ، شريف دستور فرمود جايزهاى به دو عطا كردند .
سيد مرتضى و رهبرى
مسند رياست دين و دنيا ، از جهات مختلف علمى و اجتماعى به سرورمان شريف مرتضى مباهات مىكرد ، از جمله :
1 - وفور علم و دانش كه دانشمندان در برابر عظمت و نبوغ او به خضوع و فروتنى سر فرود مىآورند و حتى در مجلس درس و بحث او جماعتى از بزرگان و صاحبنظران گرد مىآمدند و از تحقيقات رشيق او فيضياب مىشدند ، تا آنجا كه از محضر وى فضلايى برخاستهاند كه در رشتههاى مختلف علوم ، جزء نوابغ به شمارند . البته ، از اين نوابغ جمعى فقيه صاحبنظر ، گروهى متكلم صاحب جدل ، بسيارى محقق در علم اصول ، برخى شاعر نكتهپرداز و بعضى هم خطيب سخنساز بودهاند .
از عايدى املاك فراوانش « 1 » حقوق و مزايايى براى شاگردان خود مقرر فرموده بود تا نيازى به كسب و كار نداشته باشند و فارغ البال ، مشغول درس و بحث و مطالعه شوند ، چنان كه شيخ الطايفه ، ابو جعفر طوسى هرماهه 12 دينار طلا دريافت مىكرد و قاضى ابن البراج حلبى 8 دينار ، و بر اين منوال نيز ساير شاگردان محضرش . ضمنا روستايى را وقف كرده بود تا عايدى آن به مصرف كاغذ دانشمندان برسد .
گويند : در يكى از سالها ، قحطى شديدى رخ داد و يك نفر يهودى به منظور تحصيل قوت و سدّ جوع ، فكرى انديشيد و به مجلس شريف مرتضى آمد و اجازه گرفت كه قسمتى از علم نجوم را از محضر او استفاده كند ، شريف مرتضى درخواست او را اجابت
هامش
( 1 ) . هرساله 24 هزار دينار عايدى املاك داشت . ر ك : معجم الادباء : 13 / 154 .