تأليفات او
اينكه تنوخى در علوم بسيارى وارد بوده و در بسيارى از فنون عقلى ، نقلى و رياضى شهرتى بسزا يافته و در اقطار و بلدان به سياست پرداخته است ، اين امور مستلزم داشتن تأليفاتى گرانبهاست ، چنان كه فرزندش ابو على گويد : او در علم عروض و فقه و علوم ديگر ، داراى تصنيفاتى است .
حموى گويد : تصنيفاتش در ادبيات از اين قرار است : كتاب فى العروض كه به گفتهء خالع كتابى بهتر از آن در علم عروض تأليف نشده است ، و كتاب علم القوافى .
سمعانى ، يافعى ، ابن حجر و صاحب شذرات ، يك ديوان شعر براى او ذكر كردهاند و ثعالبى اشعارى را كه ياد شد ، از آن ديوان گرفته است ، چنان كه اشعارش را دربارهء غدير شنيديد .
حموى مانند ديگران ، قصيدهء بائيهاش را از ديوانش نقل كرده است و مسعودى قصيدهء مقصورهاى را كه در آن به مقابلهء ابن دريد و مدح تنوخ و قومش قضاعه پرداخته ، نام برده است كه اولش اين است :
لو لا انتهائى لم اطع نهى النهى * مدى الصبا نطلب من حاز المدى
ابو على در نشوار المحاضرة گويد : از اشعار تنوخى آنچه ناپديد شده ، بيشتر از مقدارى است كه حفظ گرديده است . اين كتابها مورد دستبرد توفان حوادث قرار گرفته ، چنان كه تصدى منصب قضاوت با وجود علم فراوانى كه داشت ، او را از تأليفات فراوان بازمىداشت .
مذهب او
يكى از مشكلات شديد بحث و تحقيق ، در زمينهء مذهب كسانى است كه در قرن سوم و چهارم زيستهاند . قرن چهارم يعنى قرن دستهبندى و افكار و آرا و عقايد مختلف ، عصر پراكندگى اعتقادات و فرقههاى متفاوت و دوران پاگرفتن انگيزههاى فراوان بر اظهارنظر در جهت مخالف عقيدهء قلبى و تظاهر به چيزهايى كه امور باطنى را محفوظ نگهدارد . اكنون روزگارى سپرى شده و آثار و نتايج افكارشان دستخوش گردش روزها و