از گناه ، دوم به كتاب و حكمت ، سوم به تسليم و تحيت ، چهارم به نيكى به پدر و مادر ، پنجم به قتل و شهادت به خاطر يك زن مفسد ، ششم به شدت خشم و انتقام گرفتن خدا بر قتلش ، هفتم به خوف و مراقبت از خدا ، هشتم به نداشتن همنام براى او و بررسى در نامگذارى او . سپس بعد از بسط سخن پيرامون جهت شباهت دربارهء موارد نامبرده ، گويد :
و شباهت بين مرتضى و عيسى به هشت چيز است : اولش به اعتراف و اذعان به خداى بزرگ و متعال ، دوم به علم به كتاب از كودكى در وقتى كه هنوز به پايهء مردان نرسيده بود ، سوم به علم نامهنگارى و سخنرانى ، چهارم به هلاك دو فرقه از اهل ضلال در مورد او ، پنجم به زهد در دنيا ، ششم به كرم و بخشش ، هفتم به اخبار از كائنات در آينده ، هشتم به كفايت و كاردانى ، آنگاه وجه شبه در اين موارد را بيان كرده است .
و اين كتاب يكى از گرانبهاترين كتب عامه است كه در آن نشانههاى دانش و نمودارهاى برازندگى به چشم مىخورد و اهل سنت با داشتن اينگونه كتب ارزشمند ، سرگرم كتابهاى بىمايه و آلوده شدهاند .
4 - اخطب الخطباء خوارزمى مالكى ( م 568 ) به اسناد خود از طريق بيهقى از ابو الحمراء حديث را با اين الفاظ نقل كرده :
من اراد اين ينظر الى آدم فى علمه ، و الى نوح فى فهمه ، و الى يحيى بن زكريا فى زهده ، و الى موسى بن عمران فى بطشه ، فلينظر الى على بن ابى طالب . « 1 »
همو به اسناد خود از طريق ابن مردويه از حارث اعور ، پرچمدار على بن ابى طالب عليه السّلام نقل كرده كه گفت : به ما خبر دادند كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در بين گروهى از يارانش نشسته بود ، در اين حال فرمود :
اريكم آدم فى علمه ، و نوحا فى فهمه ، و ابراهيم فى حكمته ، فلم يكن باسرع من ان طلع على عليه السّلام : نشان دهم به شما آدم را در علمش ، و نوح را در فهمش ، و ابراهيم را در حكمتش ، پس ناگاه ديدم على عليه السّلام بر ما وارد شد . ابو بكر گفت : يا رسول اللّه ! مردى را به
هامش
( 1 ) . المناقب ، خوارزمى 49 .