خاك سپرده شد و حذيفة اليمان كه با پدر و برادرش در جنگ احد كشته شد ، در مدينه دفن گرديد . « 1 » همچنين گويد : كلينى در بغداد درگذشت و در كوفه « 2 » دفن شد . « 3 » از تبصرة العوام سيد مرتضى رازى ، يكى از بزرگان قرن هفتم ، زياد نقل كرده و همهء اين نقلها را به شريف علم الهدى ، سيد مرتضى ( م 436 ) نسبت داده است .
شايد ما بتوانيم دربارهء محتويات كتاب او كه پر از اباطيل و مجعولات است ، در تأليفى جداگانه مشروحا سخن گوييم و فساد مطالب صفحات 20 ، 21 ، 24 ، 34 ، 36 ، 43 ، 47 ، 59 ، 60 ، 63 ، 72 ، 77 ، 80 ، 83 ، 91 ، 92 ، 100 ، 101 ، 110 ، 111 ، 114 ، 115 ، 122 ، 126 ، 128 ، 151 ، 158 ، 161 ، 170 ، 174 ، 185 ، 192 ، 208 ، 211 ، 235 ، 253 ، 268 ، 280 ، 282 ، 284 ، 295 ، 296 ، 304 ، 320 و 329 از كتاب او و ديگر جاهاى آن را با استدلال ، توضيح دهيم .
بر مترجم كتاب نبايد پوشيده بماند كه ما به دستهاى امين او ! بر ودايع علم كه در اين كتاب با آنها بازى كرده و بر قباحتش افزوده است ، آشنا هستيم . او بايد بداند كه ما فهميدهايم چگونه در تحريف كتاب كوشيده و مطالب سطور آن را زشتتر و ناموزونتر ساخته و آنچه روحيهء پستش آن را مىپسنديده ، بر آن افزوده است .
مرده باد مترجمى كه چون مطالب كتاب از نظر حمله به شيعه و بدگويى شيعيان ، مورد پسندش واقع شده ، گناهان غربيها را به دوش كشيده و در بين جامعهء اسلامى منتشر ساخته است و اهميتى به حفظ ناموس اسلام و شرق نمىدهد و حيثيت عرب و دين خود را به باد مىدهد .
اينان بايد بار گناه خود را بردارند و بارهاى گران ديگر را با بار خود بر دوش كشند و در روز قيامت به سبب تهمتهاى خود بازخواست شوند . « 4 »
هامش
( 1 ) . قاموس الاسلام 268 .
( 2 ) . بيچاره نمىدانسته كه باب الكوفه يكى از محلات بغداد است ، نه شهر كوفه .
( 3 ) . قاموس الاسلام 268 .
( 4 ) . عنكبوت 29 / 13 .