بودى ، و عمل او را گمراهى مىپنداشتى و لات و عزّا را گمراهانه مىپرستيدى . شما را به خدا سوگند مىدهم آيا مىدانيد كه او در هردو بيعت : بيعت فتح و بيعت رضوان شركت كرد و تو اى معاويه ! در يكى از آنها كافر و در ديگرى عهدشكن بودى . شما را به خدا سوگند مىدهم آيا مىدانيد او در دعوت به ايمان به خدا نخستين پاسخدهنده بود و تو و پدرت اى معاويه از مخالفانى بوديد كه براى نرم شدن دلهاتان نسبت به اسلام زكات دريافت مىداشتيد . « 1 »
2 - در سخنرانى امام كه در همين كتاب گذشت « 2 » ، فرمايد : وقتى محمد صلّى اللّه عليه و آله به پيامبرى مبعوث گرديد و خدا او را به رسالت برگزيد و كتابش را بر وى فروفرستاد و آنگاه او را مأمور دعوت به حق كرد ، پدرم اول كسى بود كه به او ايمان آورد و خدا و رسولش صلّى اللّه عليه و آله را تصديق كرد . خداوند در كتاب خود كه بر پيامبر مرسلش فرود آورد ، فرمايد : آيا كسى كه متكى به دليل و بيّنهاى از جانب پروردگار خويش است و شاهدى از اهل خود همراه دارد با آنكس كه دليلى ندارد ، برابر است ؟ « 3 »
دنبال آن فرمود : جدم رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله متكى بر بيّنه و دليل خدايى بود و پدرم على كه دنبالهرو او بود ، شاهد و گواهش بود .
نظريهء اصحاب و تابعان دربارهء اولين مسلمان
1 - انس بن مالك گويد : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دوشنبه مبعوث شد و على روز سهشنبه اسلام آورد ، و در تعبير ديگر : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله روز دوشنبه مبعوث شد و على روز سهشنبه نماز گزارد .
اين حديث در جوامع روائى آمده است « 4 » و طبرانى و ابن اثير در جامع الاصول آن را ثبت كردهاند .
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغة ، ابن ابى الحديد 2 / 101 .
( 2 ) . رك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 198 .
( 3 ) . هود 11 / 17 .
( 4 ) . رك : جامع ترمذى : 2 / 214 ؛ مستدرك حاكم : 3 / 112 ؛ الاستيعاب ، ابن عبد البر : 3 / 32 ؛ تيسير الوصول :
3 / 271 ؛ فرائد السمطين ، باب چهل و هفتم ؛ التقريب ، عراقى : 1 / 85 ؛ شرح نهج البلاغة ، ابن ابى الحديد :
3 / 258 ؛ تذكرهء سبط 63 ؛ السراج المنير شرح الجامع الصغير : 2 / 424 ؛ شرح المواهب : 1 / 241 .