روايت سوم
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در يكى از خطبههايش فرمود : يا ايها الناس ! اوصيكم بحب ذى قرنيها اخى و ابن عمّى علىّ بن ابى طالب فانّه لا يحبّه الّا مؤمن و لا يبغضه الا منافق : اى مردم ! من شما را به دوستى ذو القرنين اين امت ، برادر و پسر عمّم على بن ابى طالب ، سفارش مىكنم ، او كه دوستش ندارد مگر مؤمن و دشمنش نگيرد ، مگر منافق . « 1 »
روايت چهارم
ابن عبّاس گويد : پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله به سوى على نظر افكنده ، فرمود : لا يحبك الّا مؤمن و لا يبغضك الّا منافق . « 2 »
از احاديثى كه امير المؤمنين عليه السّلام روز شورا بدان استشهاد كرد ، يكى همين حديث است كه گفت : شما را به خدا سوگند مىدهم آيا جز من در ميان شما كسى هست كه پيامبر به او گفته باشد : دوستت نمىدارد مگر مؤمن و دشمنت نمىشود مگر منافق ؟ همه گفتند : نه . « 3 »
اين بود آنچه ما از طريق اين حديث در دسترس داشتيم ؛ شايد آنچه را كه ما نتوانستيم بدان دست يابيم ، به مراتب بيشتر باشد و شايد هم شما بعد از همهء اينها ترديدى نداشته باشيد كه هرگاه حديث متواترى وجود داشته باشد كه آدمى قطع به صدورش از مصدر رسالت داشته باشد ، يكى همين حديث است ، يا يكى از ظاهرترين مصاديقش همين حديث است ، چنان كه بعد از اينها ديگر ترديد نخواهيد كرد كه امير المؤمنين عليه السّلام به حكم اين حديث ، ميزان سنجش ايمان و مقياس هدايت ، بعد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است و اين وصف ويژهء اوست كه از امامت مطلقه منفك نيست ، زيرا به طور قطع احدى از اهل ايمان به مقام اين كرامت نايل نشده است و محبّت هرمؤمنى علامت ايمان و دشمنىاش علامت نفاق نيست ، بلكه تنها مىتواند دشمنى با مؤمن
هامش
( 1 ) . المناقب احمد ؛ الرياض النّضرة : 2 / 214 ؛ شرح نهج البلاغة ، ابن ابى الحديد : 2 / 451 ؛ تذكرهء سبط : 17 .
( 2 ) . مجمع الزوائد ، هيثمى : 9 / 133 : جز مؤمن دوستت ندارد و جز منافق دشمنت نگيرد .
( 3 ) . رك : احاديث مناشده كه در الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 159 - 163 آمده است .