شمرده است . « 1 »
و ابن الضّريس در فضائل القرآن ، از عطا روايت كرده است كه گفت : سورهء انسان از سورههاى مدنى است . « 2 »
خازن نيز آن را از سورههاى نازلشدهء در مدينه برشمرده است . « 3 »
اينهمه قرآنهاى موجود در دنيا ، اعمّ از خطّى و چاپى آشكارا حقيقت را به شما خبر مىدهند و همه اتّفاق دارند بر مدنى بودن سورهء هل أتى ، پس بايد گفت اگر پندار ابن تيميه درست باشد ، امّت اسلامى بر خلاف اتّفاق علما اجماع كردهاند . شما هيچكدام مانع قرآن نتوانيد شد ، قرآن مايهء پند پرهيزگاران است و البتّه ، ما مىدانيم كه برخى از شما آن را تكذيب مىكنند . « 4 »
رابعا : كسانى كه معتقدند در آن سوره يك يا چند آيهء مكّى وجود دارد ، مانند حسن ، عكرمه ، كلبى و ديگران ، تصريح مىكنند كه آيات مربوط به قصّهء اطعام طعام ، مدنى است .
خامسا : هيچ ملازمهاى بين مكّى بودن سوره و نزول آن قبل از هجرت وجود ندارد ، زيرا كه ممكن است در حجّة الوداع نازل شده باشد با توجّه به اينكه از كلمهء « اسيرا » ارادهء عموم شده و به هرمؤمنى كه مملوك هم باشد ، اطلاق مىگردد ، چنان كه ابن جبير ، حسن ، ضحّاك ، عكرمه ، عطا و قتاده گفتهاند و ابن جرير و گروه ديگرى آن را برگزيدهاند .
16 - مىگويد : گفتار او ( علّامهء حلّى ) مبنى بر اينكه آيهء « بگو از شما مزدى بر رسالتم جز دوستى اقربايم نمىجويم » « 5 » ، محبّت اهل بيت را واجب مىكند ، غلط است . دليلش اين است كه آيه مكّى است و آن روز على هنوز با فاطمه ازدواج نكرده و اولادى بههم نرسانده بود . ( 2 / 118 )
همو مىافزايد : امّا سخن او ( علّامه حلّى ) كه گويد : خدا دربارهء آنها آيهء مذكور را نازل
هامش
( 1 ) . الاتقان : 1 / 16 .
( 2 ) . همان 1 / 17 .
( 3 ) . تفسير خازن : 1 / 9 .
( 4 ) . حاقّه 69 / 47 - 49 .
( 5 ) . شورى 42 / 23 .