از براى اين امر بايد گريه كرد .
اى كاش او پيش از نوشتن ، در احوال اين قوم و عقايد و تاريخ و رجالشان ، كاوش مىكرد و گناه چيزهايى را كه به آنها بسته است ، به گردن نمىگرفت و به گمراهى كوركورانه نمىافتاد و چيزى را كه نمىدانست ، نمىنوشت :
- اگر او نمىداند و چيز مىنويسد ، مصيبتى است و اگر مىداند ، پس مصيبت بزرگتر است .
كاش من مىدانستم كه چه وقت در امر امامت بين امام حسن عسكرى و برادرش جعفر كه بعد از وفات برادرش مدّعى امامت شد ، اختلاف روى داده است ؟
اصلا على بن فلان طاحن كه مقدّمات كار جعفر را فراهم ساخت ، و مردم را به جانب او سوق داد ، كيست ؟ او در چه زمانى خلق شده ؟ و كى از دنيا رفته است ؟ من نمىدانم اين شخص مجهول الهويه كيست ؟ و آيا او براى خود در عالم وجود جايى پيدا كرده ؟ من كه نمىدانم ، شهرستانى هم نمىداند و ستارهشناس نيز نمىداند .
و چگونه فارس بن حاتم بن ماهويه توانست جعفر را كمك كند ، در حالى كه او را جنيد به امر پدرش امام هادى عليه السّلام كشته بود ؟
و اما محمّدى كه امام حسن عسكرى را به جاى خود گذاشت ، چه كسى بود ؟ آيا او امام محمّد جواد است ؟ او كه كسى را جز فرزندش امام هادى عليه السّلام به جاى خود نگذاشت ، يا او ابو جعفر محمّد بن على صاحب قبهء مقدّسهء نزديك بلد ، معروف به سيّد محمّد است ؟ او هم كه در زمان حيات پدر بزرگوارش كه امامت براى پدرش مستقر بود ، از دنيا رفت . پس او چه وقت امام بود و چه موقع ادّعاى امامت كرد تا كسى را به جاى خودش بگذارد ؟
و آيا آنها كه امام حسن عسگرى را آزمودند و دانستند كه او علمى ندارد ، چه كسانى بودند ؟ و اينان چگونه علم را نزد جعفر يافتند كه چيزى از او غير از ادّعاى باطل امامت بعد از برادرش شناخته نشده است ؟ و نهايت حسن نيّتى كه ما دربارهء او ابراز مىكنيم ، آن است كه موفّق به توبه شده باشد ، ولى در جايى از علم او چيزى در دست نيست ، و در
الغدير ( فارسى ) — صفحة 205
مساهمون: الشيخ عبد الحسين الأميني (العلامة الأميني)
ص٢٠٥