سخنى پيرامون حديث برادرى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با امير المؤمنين عليه السّلام
1 - رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ميان اصحابش پيمان برادرى افكند ، به اينترتيب كه ابو بكر را با عمر ، و فلان را با فلان ، برادر خواند . پس على نزد او آمده ، گفت :
شما كه بين يارانت پيمان برادرى افكندى ، ميان من و هيچكس برادرى برقرار نكردى ؟
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : تو برادر منى در دنيا و آخرت . « 1 »
سند اين حديث به امير المؤمنين على عليه السّلام ، عمر بن الخطّاب ، انس بن مالك ، زيد بن ابى أوفى ، ابن عبّاس ، مخدوج بن زيد ، جابر بن عبد اللّه ، ابوذر غفارى ، عامر بن ربيعه ، عبد اللّه بن عمر ، ابو امامه ، زيد بن ارقم و سعيد بن مسيّب مىرسد . « 2 »
محب الدين طبرى گويد :
بزرگترين دليل عظمت مقام على نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ، رفتار پيامبر در مورد برادرى با اوست . هنگامى كه پيامبر آغاز كرد كه هركدام از اصحابش را با همپايه و همشكلش بپيوندد ، تا جايى كه بين ابو بكر و عمر پيوند برادرى برقرار كرد ، على را براى خودش ذخيره گذارد ، و او را به خود اختصاص داد . آيا هيچ افتخار و فضيلتى مىتواند با اين فضيلت همپايه شود ؟ « 3 »
از ترمذى نقل شده است كه او صحّت حديث را تصديق كرده و گفته است كه اين حديث ، حسن ، عالى و صحيح است « 4 » ، آنگاه در بيان مقام تقرّب على عليه السّلام نسبت به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آنچه را كه از الرياض النّضرة نقل شد ، آورده است . « 5 »
هامش
( 1 ) . اين حديث ، با عقيدهاى كه ابن حزم در تواتر دارد ، به تنهايى متواتر است .
( 2 ) . رك : جامع ترمذى : 2 / 213 ؛ مصابيح بغوى : 2 / 199 ؛ المستدرك ، حاكم : 3 / 14 ؛ الاستيعاب : 2 / 460 كه در آنجا حديث برادرى را يكى از آثار محقّق شمرده است ؛ تيسير الوصول : 3 / 271 ؛ مشكاة المصابيح :
5 / 569 در حاشيهء المرقاة ؛ الرياض النّضرة : 2 / 167 .
( 3 ) . الرياض النضرة 212 . رك : فرائد السّمطين باب بيستم ؛ الفصول المهمّة 22 ، 29 ؛ تذكرهء سبط 13 ، 15 .
( 4 ) . كفاية الكنجى 82 .
( 5 ) . السيرة النبوية ، ابن سيد الناس : 1 / 200 - 203 .