به پيامبرمان نزديكتر ، و در دينمان نيكوترى . « 1 »
ابو سعيد خدرى گويد : نيروى قضاوت على ، از همه برتر بود . « 2 »
از اصحاب پيامبر عدهاى در شعرشان امير المؤمنين عليه السّلام را به عنوان عالمترين ياران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مدح گفتهاند ، مانند : حسّان بن ثابت ، فضل بن عبّاس و به پيروى از آنها گروه بسيارى از شاعران قرون اوّليّهء اسلام كه از ذكر نامشان در اينجا خوددارى مىشود ، به همين خصلت على عليه السّلام را ستودهاند .
از اينها كه بگذريم ، همهء امّت اسلام در برترى علمى امير المؤمنين عليه السّلام متّفق هستند ، زيرا او وارث علم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است ، و از طرق بسيار رواياتى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله دربارهء او رسيده است كه فرمود : على وصىّ من و وارث من است . در اينروايات است كه على عليه السّلام پرسيد : من چه چيز از شما ارث مىبرم اى رسول خدا ؟ پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : آنچه پيامبران پيشين به ارث گذاشتهاند . على عليه السّلام گفت : آنان چه چيزى به ارث نهادهاند ؟ فرمود : كتاب خدا و سنّت پيامبرشان را .
حاكم در ذيل حديث مربوط به ارث بردن على عليه السّلام از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، نه عمويش عبّاس ، چنين گفته است : در اين مسئله بين اهل علم اختلافى نيست ، چه با وجود عمو ، ارث به پسر عمو نمىرسد ، لذا معلوم مىشود در خصوص اين مورد ، اجماعى وجود دارد كه تنها وارث علوم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بايد على عليه السّلام باشد ، نه ديگران . « 3 »
با اين وراثت ، روايتى كه از طريق صحيح از على عليه السّلام رسيده است كه فرمود : به خدا قسم ، من برادر ، ولىّ ، پسر عمّ ، و وارث علم پيامبرم ، پس كيست از من به او شايستهتر « 4 » ، محقّق و مسلّم مىگردد .
اين وراثت بين صحابه امرى مسلّم بوده است و در سخن بسيارى از آنها بدان اشارت رفته است . محمّد بن ابو بكر در ضمن نامهاش به معاويه مىنويسد : واى بر تو ، خود را با
هامش
( 1 ) . جمهرة الخطب : 1 / 203 .
( 2 ) . فتح البارى : 8 / 136 .
( 3 ) . المستدرك ، حاكم : 3 / 226 .
( 4 ) . خصائص نسائى 18 ؛ المستدرك : 3 / 126 . حاكم و ذهبى حديث را صحيح دانستهاند .