چه پايه ناصحيح است . « 1 »
2 - مىگويد : هركس بگويد علم على از همهء صحابهء پيامبر بيشتر بود ، دروغ گفته است . آنگاه در بيان برترى ابو بكر و تقدّم او بر على از نظر علمى بيانات سستى را آغاز كرده است ، تا آنجا كه گويد : كسى كه بهرهاى از علم داشته باشد ، مىداند علم ابو بكر چندين برابر علم على بود . ( 4 / 136 )
و در تقدّم عمر بر على از نظر علمى گفته است : هركس حسّ داشته باشد ، بوضوح مىداند كه علم عمر چندين برابر علم على بود ، تا آنجا كه گويد : پس سخن آن نادان بىآزرمى كه مدّعى برترى علمى على شده ، باطل است و اگر در اين زمينه معاند ، يا بىآزرمى با ما عناد ورزد ، دروغ و نادانىاش آشكار خواهد شد ، زيرا هيچكس نمىتواند به ما اين تهمت را روا دارد كه ما احدى از اصحاب پيامبر را از مرتبهء خود فروتر آوردهايم .
پاسخ : من نمىدانم كه آيا بر اين مرد به عنوان يك نفر نادان بخندم يا به عنوان يك فرد غافل بگريم ، يا او را به عنوان يك نفر ديوانه مسخره كنم ؟
چيزى كه بر احدى جاى شكّ باقى نمىگذارد ، اين واقعيّت است كه امير المؤمنين عليه السّلام علمش بر همهء صحابهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فزونى داشته و در داورىها و مشكلات همگى به او مراجعه كردهاند و او در هيچ قضيّهاى به احدى مراجعه نفرموده است .
نخستين كسى كه به برترى علمى على عليه السّلام نسبت به صحابه اعتراف كرد ، شخص پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله مىباشد كه به فاطمه عليها السّلام فرمود :
1 - آيا خوشحال نيستى كه من ترا به ازدواج كسى درآوردم كه نخستين مسلمان است و علمش از همه بيشتر است . « 2 »
2 - من ترا به ازدواج بهترين فرد امتم درآوردم كه از نظر علم از همه داناتر ، و از نظر فضيلت از همه بردبارتر ، و از نظر اسلام از همه سابقهدارتر است . « 3 »
هامش
( 1 ) . خطط الشام : 6 / 251 .
( 2 ) . المستدرك ، حاكم ، جلد سوم ؛ كنز العمال : 6 / 13 .
( 3 ) . اينروايت را خطيب در المتفق و سيوطى در جمع الجوامع بر طبق آنچه در ترتيب او 6 / 398 مىباشد ، نقل كردهاند .