و اوصانى النبىّ على اختيار * ببيعته غداة غد برحم « 1 »
و از اين هم عجبتر اينكه ، در آخر كتاب فهرست شهرها و امكنه و آبها را قرار داده و از غدير خم با اينكه در چند جاى معجم الادباء نام برده شده ، اسمى نبرده و چشمپوشى نموده است .
و استاد محمّد حسين مصحّح كتاب ثمار القلوب چاپ مصر به سال 1326 ه با اينكه در ص 511 سطر 6 ، 8 و 12 لفظ غدير خم مكرّر ذكر شده است به صورت غلط غدير حم آورده است ، در حالى كه در نسخه ثمار القلوب غدير خم ضبط است و مصحح كتاب لطايف اخبار الدول چاپ مصر به سال 1310 ه بيت مربوط به ولايت را چنين نوشته :
و أوجب طاعتي فرضا عليكم * رسول اللّه يوم غدا برحمي
و شما به وضوح در مطبوعات غير مصر هم ، چنين تصحيفاتى را خواهيد ديد .
تشكر و انتقاد
دو كتاب بزرگ را كه مىتوان از محسنات اين عصر شمرد ، موجب تحسين و اعجاب من شده است . يكى كتاب جمهرة خطب العرب و ديگر كتاب جمهرة رسائل العرب كه محقق عاليقدر و نويسنده مشهور آقاى احمد زكى صفوت ، آنها را تأليف نموده است .
مؤلّف محترم ، در جمعآورى اين دو اثر نفيس رنج بسيارى متحمل شده و خاطرات گذشته امت عرب را ، كه در حال نابودى بود دوباره زنده نمود و سزاوار است كه مردم از وجدان بيدار نويسنده و اين خدمت گرانبهاى علمى سپاسگزارى و قدردانى نمايند .
ولى نقد ما بر نويسنده اين است كه چگونه نامهء حضرت امير مؤمنان را كه به شعر جواب نامهء معاويه را داده ، در اين مجموعه ذكر نكرده با اينكه در كتب مصادر كتاب ايشان موجود است ، در حالى كه ايشان نامههاى مختصرترى را كه از حيث سند و مدرك ضعيف است و فايدهء ادبى و تاريخى كمى دارد ، در كتاب خود نقل نموده و حتى بعضى آثار بىارزش را كه از حقيقت دور و سراسر جنايت و دروغ است در كتاب خود آورده
هامش
( 1 ) . تعليقهء معجم الادباء : 14 / 48 ، چاپ مصر ، 1357 ه