بديل بن وقاء بن عمرو بن ربيعه بن عبد العزى بن ربيعه بن جزى بن عامر مازن ابن عدى بن عمرو ربيعهء خزاعى است . « 1 »
خاندان رزين
خاندان رزين ، بيت فضل و ادب است ، هرچند ابن رشيق ايشان را به شاعرى اختصاص داده است . « 2 » چه اين دودمان محدّثان و شاعرانى داشته و اهل سيادت و شرف بودهاند . و تمام فضل و فضيلت آنها به بركت دعايى است كه پيغمبر اكرم دربارهء نياى بزرگ آنها كرد ، آنگاه كه به روز فتح مكّه عبّاس بن عبد المطلب كه پاسدار محبّت وى بود ، او را در پيشگاه پيغمبر خدا ، بهپا داشت و گفت : اى رسول خدا ! امروز روزى است كه اقوامى را شرف بخشيدهاى ، حال خالت بديل بن ورقاء چگونه خواهد بود ؟ پيغمبر فرمود : اى بديل ! روى بگشا و او چهرهاش را به پيغمبر نمود و پرده از رخ برگرفت . رسول سياهى در رخسارش ديد و پرسيد : اى بديل ! چند سال دارى ؟ گفت : 97 سال اى رسول خدا . پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله خنديد و فرمود : خداوند بر جمال و سيهچردگيت بيفزايد و تو و فرزندانت را متمتّع كناد . « 3 »
و بنيانگذار شرف شكوهمند آنان قهرمانى بزرگ به نام عبد اللّه بن ورقاء است كه آن چنان كه در رجال شيخ آمده است ، وى و برادرانش عبد الرحمن و محمّد ، فرستادگان پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله به يمن بودهاند و اينان و برادر ديگرشان عثمان از لشكريان امير مؤمنان در صفيناند و برادر پنجمشان نافع بن بديل در روزگار پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله به شهادت رسيد و ابن رواحه در رئائش چنين سرود :
- خداوند نافع بن بديل را ، به رحمتى كه به جوياى ثواب جهاد مىرسد رحمت كناد .
هامش
( 1 ) . فهرست ، نجاشى 116 ؛ تاريخ ، خطيب بغدادى : 8 / 328 ؛ الامالى ، صدوق 239 ؛ تاريخ ، ابن عساكر : 5 / 227 ؛ معجم الادباء حموى : 11 / 100 ؛ الاصابة : 1 / 141 . حموى گفته است : بيشتر علما قائل به اين نسبت براى دعبل مىباشند .
( 2 ) . العمدة ، ابن رشيق : 2 / 290 .
( 3 ) . امالى 239 ؛ الاصابة : 1 / 141 .