6 - ابو حصين محمّد بن على اصفهانى ديمرتى .
7 - ابو دماش كه ابن نديم وى را از دانشمندان نحو و لغت شمرده است .
8 - ابو العباس محمّد بن خلف مرزبانى .
9 - ابو السعادات هبت الدين على معروف به ابن شجرى ( م 542 ) .
10 - شيخ على بن حسن شميم حلّى ( م 601 ) .
11 - ابو الحجاج يوسف بن محمّد اندلسى ( م 653 ) .
12 - صدر الدين على بن ابى فرج بصرى ( م 659 ) .
13 - ابو الحجاج يوسف بن محمّد انصارى ( م 672 ) . « 1 »
و از آثار ادبى ابى تمام است : الاختيارات من شعر الشعراء ، الاختيار من شعر القبايل ، اختيار المقطّعات المختار من شعر المحدثين ، نقائض جرير و الاخطل و الفحول كه گزينههايى از قصايد جاهليت و اسلام است كه به ابن هرمه پايان مىپذيرد ، ابن نديم « 2 » و ديگران اين آثار را از او ياد كردهاند .
كسانى كه در گزارش زندگى ابى تمام كتاب نوشتهاند :
اخبار و نوادر و خوشبزمىها و نكتهسنجىها و آداب و اشعار به جا مانده از زمان زندگى ابى تمام را گروهى گردآورى كردهاند كه از آن جملهاند :
1 - ابو الفضل احمد بن طاهر ( م 280 ) وى را كتابى است به نام سرقات النحويين من ابى تمام .
2 - ابو بكر محمد بن يحيى اصولى ( م 336 ) كه كتاب اخبار ابى تمام از اوست و اين كتاب با فهرستش در 340 صفحه چاپ شده است .
3 - ابو القاسم حسن بن بشر آمدى بصرى ( م 371 ) كه كتاب الموازنة بين ابى تمام و البحترى در 10 جزء دارد . و ياقوت حموى در پيرامون اين موازنه گفتگويى دارد . « 3 » و نيز « آمدى » را ردّى است بر ابن عمار در خطايى كه بر ابى تمام گرفته است .
هامش
( 1 ) . ر ك : فهرست ، ابن نديم ؛ معجم الأدباء ؛ بغية الوعاة .
( 2 ) . فهرست ، ابن نديم 235 .
( 3 ) . معجم الادباء ، حموى : 2 / 59 .