الاصح .
و رازى گفته است : درود بر خاندان پيغمبر منصبى بزرگ است ، به همين جهت آن را در پايان تشهد نماز آورده و گويند : اللّهم صل على محمد و على آل محمد و ارحم محمدا و آل محمد و اين بزرگداشت دربارهء غير آل ، ديده نمىشود و همهء اينها دلالت بر وجوب محبت آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله دارد و نيز گفته است : خاندان پيغمبر در پنج چيز با پيغمبر برابرند ، در صلوات تشهد و در سلام و طهارت و حرام بودن صدقه بر آنان ، و در محبت . « 1 »
و نيشابورى در تفسير خود در ذيل قول خداى تعالى :
قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى
گفته است : در شرف و فخر خاندان رسول خدا همين بس كه تشهد همه نمازها به ياد و درود بر آنها پايان مىيابد .
و محب الدين طبرى از جابر روايت كرده است كه مىگفت : اگر نمازى مىگزاردم كه در آن بر محمد و آل محمد ، درود نمىفرستادم آن نماز را پذيرفته نمىدانستم . « 2 »
و قاضى عياض در شفا ، مرفوعا از ابن مسعود آورده است كه پيغمبر فرمود : هركس نمازى بگزارد كه در آن بر من و خاندانم درود نفرستد ، آن نماز پذيرفته نخواهد بود . و قاضى خفاجى حنفى را سخنان پرفايدهاى پيرامون اين مسأله است « 3 » و مختصر تصنيف امام خيصرى را در اين مسأله كه به نام زهر الرياض فى رد ما شنّعه القاضى عياض است ياد كرده و صورتهاى گوناگون صلوات مأثور بر پيغمبر و خاندان او در شفاء السقام تقى الدين سبكى آمده « 4 » و برخى از آنها را حافظ هيثمى آورده « 5 » و نخستين عبارتى كه ياد كرده از بريده است كه گفت : به پيغمبر اكرم گفتم : اى رسول خدا ! ما چگونگى سلام بر ترا فرا گرفتيم ، اينك بگو كه چگونه بر تو صلوات فرستيم فرمود : بگوييد : اللّهم اجعل صلواتك و رحمتك و بركاتك على محمد و آل محمد كما جعلتها على آل ابراهيم انك حميد
هامش
( 1 ) . تفسير ، رازى : 7 / 391 .
( 2 ) . ذخائر العقبى 19 .
( 3 ) . شرح شفا ، قاضى خفاجى حنفى : 3 / 505 - 500 .
( 4 ) . شفاء السقم 187 - 181 .
( 5 ) . مجمع الزوائد : 10 / 163 .