شمارهء شعر كميت بنا بر آنچه آمده است 5289 « 1 » و آنچنانكه در كشف الظنون آمده است بيش از پنج هزار قصيده است . « 2 » فراهم آورنده شعر كميت ، اصمعى و آراينده و افزايندهء آن ابن سكيت است . گروهى شعر او را از ابى محمّد عبد اللّه بن يحيى كه معروف به ابن كناسه ( م 207 ) است ، روايت كردهاند . ابن كناسه نيز آن را از جزّى و ابى موصل و ابى صدقه هردو اسدى هستند ، بازگو نموده و به تألف كتابى هم به نام سرقات الكميت من القرآن و غيره « 3 » پرداخته است .
و ابن سكيت نيز راوى شعر كميت از قول استادش نصران است ، و نصران گفته است كه : من نيز شعر كميت را بر ابى حفص عمر بن ابى بكر خواندهام .
عامل شعر كميت ، سكّرى ابو سعيد حسين بن حسين ( م 215 ) است « 4 » و نديم شعرش محمّد بن انس است . « 5 »
و ياقوت به نقل از ابن نجار از ابى عبد اللّه احمد بن حسن كوفى نسّابه آورده است كه وى گفت : ابن عبدهء نسّاب مىگفت : هيچ نسبشناسى ، انساب عرب را به حقيقت نشناخت ، مگر آنگاه كه كميت قصايد نزاريهء خويش را پرداخت و پرده از چهرهء بسيارى از آگاهىها برداشت . و چون من چنين شنيدم ، شعر كميت را فراهم آوردم و مددكار در تصنيف تاريخ عرب همان اشعار بود . « 6 »
برخى گفتهاند : كميت ده خصلت داشت كه در هيچ شاعرى نبود ، او خطيب بنى اسد ، فقيه شيعه ، حافظ قرآن عظيم ، مردى قوىدل ، نويسندهاى خوشخط ، نسبشناسى پر جدل و نخستين مناظر در تشيّع ، و تيراندازى بىمانند در بنى اسد ، سواركارى بىباك و
هامش
( 1 ) . اغانى : 2 / 31 .
( 2 ) . كشف الظنون به نقل از عيون الاخبار ، ابن شاكر : 1 / 397 .
( 3 ) . تعبير به سرقت خالى از مسامحه نيست ؛ زيرا شعر كميت جز بهرهگيرى از معانى كلمات قرآن و يا تضمين آن نيست و در فضيلت كميت و هرشاعر ديگرى همين بس كه بازگوكننده از قرآن كريم باشد .
( مؤلّف ) .
( 4 ) . فهرست ابن نديم 235 و 107 .
( 5 ) . تاريخ ، ابن عساكر : 4 / 429 .
( 6 ) . معجم الادباء : 1 / 410 .