قصايد يادشدهء كميت را براى هشام خواندند و او به خالد كه در آن هنگام كارگزارش در عراق بود ، چنين نوشت : سر كميت را براى من بفرست .
خالد كميت را دستگير كرد و به زندان افكند كميت زن خود را فراخواند و لباس او را پوشيد و او را به جاى خويش نهاد و خود از زندان گريخت چون خالد خبر يافت خواست زن را سياست كند بنى اسد گرد آمدند و گفتند : ترا بر زن فريبخوردهء خاندان ما راهى نيست .
خالد از آنها ترسيد و زن را رها كرد . ثعالبى گفته است : از خوارزمى چنين به ياد دارم كه مىگويد :
هركس حوليات زهير ، اعتذارات نابغه ، اهاجى حطيئه ، هاشميات كميت ، نقائض جرير و فرزدق ، خمريات ابى نواس ، زهريات ابى العتاهيه ، مراثب ابى تمام و بدايع بحترى و تشبيهات ابن معتز ، روضيات صنوبرى ، لطايف كشاجم و قلائد متنبى را خواند و به شعر و شاعرى ره نيافت به جوانى مرساد و عمرش دراز مباد . « 1 »
بسيارى از شعرا ، هاشميات را تخميس كردهاند كه شيخ ملّا عبّاس زيورى بغدادى و علّامه شيخ محمّد سماوى و سيّد محمّد صادق آل صدر الدين كاظمى ، از آن جملهاند . و استاد محمّد محمود رافعى مصرى هاشميات را شرح كرده و در آن شرح و مقدمهاش در گزارش زندگى كميت خوب كار كرده و نيكو از عهده آن برآمده است ، وى گويد :
« الهاشميات هى مختار الكلام و من رائق الشعر و شيقه و جيد القول و طريفه احسن فيه كل الاحسان و اجاد كل الاجاده » « 2 » .
و استاد محمّد شاكر خياط نابلسى نيز هاشميات را شرح كرده است .
هامش
( 1 ) . ثمار القلوب ، ثعالبى 171 .
( 2 ) . هاشميات ، سخنى برگزيده و از بلندترين و استوارترين شعر و از بهترين و تازهترين طرز گفتار است كه كميت در آن هرچه بهتر كار كرده و بسيار خوب از عهدهء برآمده است .