يغفر الذنوب جميعا : خداوند همهء گناهان را مىبخشايد . « 1 »
و گويد : امّا معاويه فاسقى بود مشهور به قلّت دين و انحراف از اسلام و همچنين كسانى كه او را پشتيبانى كردند از جمله عمرو بن عاص و ستمكاران اهل شام ، و افراد بىبندوبار و نادان صحرانشين و وحشى كه امر آنان بر هيچكسى پوشيده نيست و اشخاصى بودهاند درخور محاربه و جنگ و ستيز با آنها . « 2 »
در اين زمينه سخنان بسيارى است كه در كتابهاى مورد اعتماد ذكر شده كه شخصيت ! اين مرد را در مقابل خواننده نمايان مىسازد و روحيّات و حقيقت وجود او را و تمامى نقاط عيب و ضعفش را نمودار مىنمايد اينك نمونهاى از آن سخنان :
1 - سخن پيامبر خدا
زيد بن ارقم بر معاويه وارد شد ، عمرو بن عاص را با او بر يك تخت نشسته ديد چون اين را ديد خود را در بين آن دو قرار داد . عمرو بن عاص به او گفت : جاى ديگرى نيافتى كه آمدى اتصال مرا به امير المؤمنين قطع كردى ؟ !
زيد در جواب گفت : رسول خدا به جنگى رفته بود و شما نيز با آن حضرت بوديد ، چون چشم رسول خدا شما را با هم ديد نظر تندى به سويتان افكند . روز دوم و سوم نيز چون شما را با هم ديد با همان نظر به شما نگاه كرد و در سومين روز فرمود : هرزمان كه معاويه را با عمرو بن عاص ديديد بينشان جدائى افكنيد ، زيرا اجتماع اين دو هرگز به خير نخواهد بود .
ابن مزاحم اين روايت را چنان كه ذكر شد آورده « 3 » و ابن عبد ربه اين داستان را از عبادة بن صامت روايت كرده و تصريح مىكند : رسول خدا اين سخن را در غزوهء تبوك فرموده و عبارتش چنين است : هرزمان آن دو را ( معاويه و عمرو بن عاص ) با هم يافتيد بين آنها جدايى افكنيد ، چه اين دو هيچگاه بر امر نيك با هم جمع نمىشوند . « 4 »
هامش
( 1 ) . همان 2 / 114 .
( 2 ) . همان 2 / 179 .
( 3 ) . صفين ، 112 .
( 4 ) . العقد الفريد : 2 / 190 .