4 - اعضايش نقصى نداشته باشد كه نتواند بطور صحيح و كامل حركت كند و فعاليت نمايد .
5 - راى و نظرى كه در سياست رعيّت كافى بوده و بتواند مصالح امور را در نظر بگيرد و به كار بندد .
6 - شجاعت و بزرگمنشى كه بر نگهدارى مجتمع و دفع و سركوبى دشمن توانا باشد .
7 - نسب به اين معنى كه از قريش باشد . « 1 »
حال كه به رموز واگذارى سرپرستى و فرماندهى بر مسلمين آگاهى يافتيد و به هدف مهم اين امر و جهات هشتگانه كه امير و فرمانده در حدود اختياراتش بايد دارا باشد واقف گشتيد و دانستيد كه هرفرماندهى كه بر چنين مقام و منصبى گماشته مىشود بر جميع شئون يك ولايت و منطقه فرمانروايى مطلق خواهد داشت مانند امير و فرمانده بزرگ اسلام ( قيس بن سعد ) چه امورى را بايد در نظر بگيرد و چه شروطى بايد در او جمع باشد از شروط ششگانهاى كه در امامت شرط بود و آنچه كه در يك وزيرمختار لازم است ، اكنون آنچه در فضيلت قيس بن سعد بخواهيد سخن گوئيد باكى نيست .
سخن نهائى ما دربارهء قيس
او از استوانههاى دين و اركان مذهب است . اميد است تو اى خوانندهء عزيز پس از دقت بيشتر در مطالبى كه راجع به اين شخصيت بزرگ نقل كرديم فضايل و صفات برجستهء او ، دانشها و فرهنگها و بينشهايش ، دورانديشى و عقيده راستين و استوارش ، درستى و درستكارى او ، جانفشانىهايش در راه يارى پيشوايش و پاىدارى پرچم اسلام در دوران زندگى پيامبر و امير المؤمنين به وسيله او و ثبات و پايداريش در دوران امام حسن آنگاه كه خلق از او روى گردانيدند و دست از همكارى با او كشيدند ! صراحت بيان و سخنان حقى كه تا پايان زندگى در هرمحفل و مجتمعى بىپرده بيان
هامش
( 1 ) . الاحكام السلطانية 4 .