فراوان از او به چشمشان مىخورد كه نسبت به مراتب شخصيت و شجاعت او بحثها شده و از احاطه و آگاهى او بر فنون سپاهيگرى و اهميت وجودى او در صحنههاى نبرد و پايدارى و استقامت او در ميدانهاى پيكار صحبت شده است .
من چه مىتوانم بنويسم دربارهء دلاورى كه تاريخ نام او را با افتخار ثبت نموده ، وى شمشيردار پيامبر اكرم و سرسختترين مردم ( در وفادارى و خدمتگزارى ) نسبت به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بعد از امير المؤمنين عليه السّلام بوده است « 1 » .
من چه بگويم دربارهء جنگجوى پيكارگرى كه از تمامى مردم بر معاويه گرانتر بوده و صلابت و هيبت او نهتنها افراد عادى و جبون و ترسو را ، بلكه شجاعان و دليران ياران و سربازان معاويه را دچار بيم و هراس نموده است . او از يك سپاه متراكم و از صفوف درهم فشرده يكصد هزار نفرى بر معاويه سختتر و ناگوارتر بود . معاويه در روز صفين و دوران آن جنگ و نبرد خونين مىگفت : اگر جلوگيرنده فيل ( در هجوم اصحاب فيل ) جلو قيس را نگيرد فرداى جنگ قيس همه ما را نابود خواهد ساخت .
خاطرهء خدمات و موقعيت حسّاس او در دوران زندگى رسول خدا و امير المؤمنين از اين امتيازات پرده برمىدارد و آنها را نشان مىدهد .
شخصيت و موقعيت او را در دوران زندگى رسول اكرم ، از صحنههاى نبرد بدر و فتح و حنين و احد و خيبر و نضير و احزاب به دست آورده و اخبار و رويدادهاى بزرگش را در آن تواريخ مىخوانيم .
او خود تمام اين جريانات را در اشعار خود گنجانيده و نسبت به تمام آن موارد اشعارى سروده و چنين گفته است :
- ما ، ما همانهايى هستيم كه در فتح مكّه حاضر بوده و در جنگ خيبر و حنين شركت داشتهايم .
- بعد از جنگ بدر و آن كمر را مىشكست و جنگ احد و به يهوديان بنى النضير كه دوباره حمله نموديم .
هامش
( 1 ) . ارشاد القلوب ، ديلمى : 2 / 201 .