شجاعت با زحمت و ناراحتى همراه است .
- نه چنين است سوگند به خدايى كه ديدهها را از ديدار خود منع فرمود ، كسى كه داراى خرد باشد تمناى مرگ نكند و ميلى به آن نخواهد داشت .
- براى جنگ مردمى آماده هستند كه كوشش آنان را خداوند به ثمر نرساند كه هرگاه به سوى آتش جنگ دعوتشان مىكنند از جا مىپرند و به سوى آن مىدوند .
- من از آنان نيستم و به دنبال رفتار آنان نخواهم رفت نه كشتن مرا به شگفتى وامىدارد و نه برهنهكردن كشتهشدگان . « 1 »
امينى گويد : اين داستانى است كه وطواط از كتاب المعارف ابن قتيبه نقل كرده ولى جاى تأسف است از چاپخانههاى مصرى و كاركنان اين چاپخانهها چگونه كلمات را تحريف كردهاند و جاى آنها را تغيير مىدهند ، اين داستان را از المعارف حذف كردهاند چنان كه وقايع ديگرى را نيز تحريف كرده و از بين بردهاند .
حسان بن ثابت هشت سال قبل از ميلاد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پاكنهاد ديده به جهان گشود و بنا به گفتهء همه تاريخنويسان يكصد و بيست سال زندگى كرد . ابن اثير گويد : درباره عمر حسان كسى اختلاف ننموده . و نيز چنين آمده است : چهار نفر هستند كه از يك صلب در يك خاندان ديده به جهان گشودند و هركدامشان صد و بيست سال زندگى كردند و از آنان :
حسان بن ثابت بن المنذر بن حرام است « 2 » .
وى داراى كنيههاى متعدد است از جمله : ابو الوليد ، ابو المضرب ، ابو حسام ، ابو عبد الرحمن و اوّلى از همه مشهورتر است به او حسام نيز گفته مىشد به خاطر اينكه با شعرش از حريم آيين مقدس اسلام دفاع بسيارى نموده است .
حاكم از مصعب روايت نموده كه گويد : حسان شصت سال در دوران جاهليت زندگى كرد و شصت سال در زمان اسلام و نابينا شد و بنا به قولى در سال 55 درگذشت « 3 » و از
هامش
( 1 ) . غرر الخصايص 355 .
( 2 ) . المستدرك : 3 / 486 ؛ اسد الغابة 7 .
( 3 ) . اين يكى از دو قول است در كتاب المستدرك اختلاف قول در وفات او بسيار است . ابن كثير در تاريخ خود وفات او را در سال 54 صحيح دانسته است .