جايگاه شما آتش دوزخ است ، آتش اولى و سزاوارتر به شماست به جهت گناهانى كه مرتكب شدهايد ، يعنى همانا آتش است كه بر شما ولايت مىكند ، زيرا امر شما در اختيار آن مىباشد و آتش اولى و سزاوارتر از هرچيزى به شماست .
14 - ابو الفرج ، ابن جوزى ( م 597 ) معنى مزبور را در تفسير زاد المسير خود از ابو عبيده نقل كرده و آن را پسنديده است .
15 - ابو سالم محمّد بن طلحه شافعى ( م 652 ) همين معنى را عنوان كرده است . « 1 »
16 - شمس الدين سبط ابن جوزى حنفى ( م 654 ) نيز آن را ذكر كرده است . « 2 »
17 - محمّد بن ابى بكر رازى ، صاحب مختار الصحاح در كتاب غريب القرآن كه به سال 668 از آن فراغت يافته ، گويد : مولى آن كسى است كه اولى و سزاوارتر به چيزى است ، چنان كه خداى تعالى فرمايد :
. . مَأْواكُمُ النَّارُ هِيَ مَوْلاكُمْ . . .
« 3 » : جايگاه شما آتش دوزخ است ، آتش اولى و سزاوارتر به شماست . مولى در لغت بر هشت وجه است و يكى از آنها به معناى اولى است .
18 - تفتازانى ( م 791 ) معنى مزبور را به نقل از ابو عبيده ذكر كرده است . « 4 »
19 - ابن صبّاغ مالكى ( م 855 ) اولى بالشىء را از معانى كلمهء مولى كه در قرآن عزيز استعمال شده ، به شمار آورده است . « 5 »
20 - جلال الدين محمّد بن احمد محلّى شافعى ( م 854 ) اين معنى را در تفسير الجلالين بيان كرده است .
21 - جلال الدين احمد خجندى . در توضيح الدلايل على ترجيح الفضايل ، تأليف شهاب الدين احمد از او نقل شده كه گفت : مولى به چند معنى اطلاق مىشود كه يكى از آن معانى اولى است ، چنان كه خداى تعالى فرمود :
. . هِيَ مَوْلاكُمْ . . .
« 6 » ، يعنى آتش دوزخ اولى و سزاوارتر به شماست .
هامش
( 1 ) . مطالب السئول 16 .
( 2 ) . تذكرة الخواص 19 .
( 3 ) . حديد 57 / 15 .
( 4 ) . شرح المقاصد 288 .
( 5 ) . الفصول المهمّة 28 .
( 6 ) . حديد 57 / 15 .