رَبِّكَ . . .
« 1 » بيان فرمود و بر اهل توفيق پوشيده نيست كه قول خداى تعالى :
النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ . . .
« 2 » با داستان غدير و سخن پيغمبر : أ لست اولى بكم من أنفسكم . . . « 3 » سازش دارد و خدا داناتر است . « 4 »
22 - جلال الدين سيوطى شافعى ( م 911 ) گويد : ابو الشيخ با دقت در سند از حسن روايت كرده كه رسول خدا گفت : همانا خداوند مرا به رسالتى مبعوث فرمود كه عرصهء فكرم در ابلاغ آن تنگ شد و دانستم كه مردم مرا تكذيب خواهند نمود . پس خداى متعال مرا تهديد فرمود كه اگر ابلاغ نكنم مرا عذاب فرمايد و اين آيه نازل شد :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ . . .
« 5 » . « 6 »
عبد بن حميد و ابن جرير و ابن ابى حاتم و ابو الشيخ با دقت در سند از مجاهد روايت كردهاند كه گفت : چون آيهء تبليغ نازل شد ، پيغمبر عرض كرد : پروردگارا من يك تن بيشتر نيستم چگونه اين وظيفه را انجام دهم ؟ مردم به اذيت و آزار من اجتماع خواهند كرد ، در نتيجه ، اين قسمت از آيه نازل شد :
. . وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ . . .
. « 7 »
ابن ابى حاتم و ابن مردويه و ابن عساكر با دقّت در سند از ابو سعيد خدرى روايت كردهاند كه اين آيه بر رسول خدا نازل شد :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ
ان عليّا مولى المؤمنين ،
وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ .
23 - سيّد عبد الوهاب بخارى كه در سال 869 متولّد شده و به سال 932 وفات يافته است ، در تفسير آيهء شريفهء
. . قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى . . .
« 8 » چنين
هامش
( 1 ) . مائدة 5 / 67 .
( 2 ) . احزاب 33 / 6 : پيامبر بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است .
( 3 ) . ترجمهء حديث : آيا من به شما از خودتان سزاوارتر نيستم ؟
( 4 ) . شرح ديوان امير المؤمنين 415 .
( 5 ) . مائدة 5 / 67 .
( 6 ) . الدرّ المنثور : 2 / 298 .
( 7 ) . مائدة 5 / 67 : اگر چنين نكنى ، پيامش را نرساندهاى و خداوند ترا از آسيب مردم نگاه مىدارد .
( 8 ) . شورى 42 / 23 : بگو : بر اين رسالت مزدى از شما جز دوست داشتن نزديكانم نمىخواهم .