طورى كه حكايت شده ، مرزبانى در معجم الشعراء صداقت و موثق بودن او را بيان داشته است . روايت او در داستان احتجاج عمر بن عبد العزيز به حديث غدير خواهد آمد .
125 - حافظ حمدان احمد بن يوسف بن حاتم سلمى ، ابو الحسن نيشابورى ( م 264 ) كه نزديك به نود سال زندگى كرده است .
مسلم و خليلى و دارقطنى او را توثيق نمودهاند و حاكم گويد : نامبرده يكى از افراد برجسته در فن حديث است كه بسيار سفر كرده و دامنهء فهم او وسيع بوده است . شرح حال او را خزرجى و ابن حجر در آثارشان درج كردهاند . « 1 » روايت او با سند صحيح و رجال ثقه قبلا از نظر گذشت . « 2 »
126 - حافظ عبيد اللّه بن عبد الكريم بن يزيد ، ابو زرعهء مخزومى رازى ( م 264 يا 268 ) .
خطيب گويد : نامبرده پيشوايى ربّانى و داراى حديث بسيار و حافظى صدوق بوده است . « 3 » ابو حاتم گويد : ابو زرعه براى من حديث كرد و گفت : كسى در علم و فهم و خويشتن دارى و صداقت جايگزين او نگشته است و در شرق و غرب عالم كسى را در فهم و شأن چون او نمىدانم و چنانچه مشاهده كنى كه رازى به نكوهش ابو زرعه پرداخته است ، بدان كه بىپايه و اساس است . نسائى او را موثق دانسته و ديگر علماى حديث نيز او را توثيق نموده و ستودهاند . ابن حجر هم شرح حال او را در تهذيب درج كرده است . « 4 » روايت او در حديث تهنيت به روايت ابن كثير به اسناد صحيح كه رجال آن همگى ثقه هستند ، خواهد آمد .
127 - حافظ احمد بن منصور بن سيّار ، ابو بكر بغدادى ( م 265 ) كه صاحب مسند است و در سن هشتاد و سه سالگى درگذشته است .
خطيب گويد : ابو حاتم و دارقطنى او را توثيق نمودهاند « 5 » و ابن حجر موثق بودن او را از قول خليلى و مسلمة بن قاسم حكايت كرده است . حديث مناشده را به لفظ زيد بن يثيع و
هامش
( 1 ) . خلاصة تهذيب الكمال 12 ؛ تهذيب التهذيب : 1 / 92 .
( 2 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 20 .
( 3 ) . ر ك : تاريخ بغداد : 10 / 326 - 337 .
( 4 ) . ر ك : تهذيب التهذيب : 8 / 30 - 34 .
( 5 ) . ر ك : تاريخ بغداد : 5 / 151 - 153 .