نامبرده يكى از بزرگان است كه بخارى و احمد و ابن معين و ابن ابى شيبه از او روايت كردهاند . احمد گفته : در ميان آنان كه از خراسان آمدند ، كسى را فاضلتر از او نديدم . ابن حبّان او را از ثقات شمرده و ابن حجر شرح حال او را نگاشته است . « 1 » حديث او در پيش از اين گذشت . « 2 » و روايت او در داستان مناشدهء رحبه به لفظ اصبغ خواهد آمد . « 3 »
78 - حافظ يحيى بن حماد شيبانى بصرى ( م 215 ) كه داماد ابو عوانهء مذكور و روايت كنندهء از اوست .
عجلى و ابو حاتم و ابن سعد او را توثيق نمودهاند و ابن حبّان نامبرده را در شمار ثقات ياد كرده است . « 4 » حديث او به طريق صحيح و با رجال ثقه قبلا از نظر گذشت . « 5 »
79 - حافظ حجاج بن منهال سلمى ، ابو محمّد انماطى بصرى ( م 217 ) .
عجلى و ابن قانع و ابو حاتم و نسائى و ابن سعد او را توثيق نمودهاند و فلاس گفته :
همانند او را در فضل و دين نديدم . ذهبى و خزرجى و ابن حجر شرح حال او را در آثار خود ثبت كردهاند . « 6 » حديث او در باب تهنيت به اسناد صحيح و با رجال ثقه خواهد آمد .
80 - حافظ فضل بن دكين ، ابو نعيم كوفى ( م 218 يا 219 ) .
يعقوب بن شيبه گويد : نامبرده مورد وثوق و اعتماد و داراى دقت نظر و متصف به صدق است . احمد و ابو حاتم و ابن المدنى و عجلى و ابن سعد و ابن شاهين و خطيب در تاريخش او را توثيق نمودهاند و يعقوب بن سفيان گفته : ياران ما اجماع كردهاند بر اين كه ابو نعيم در نهايت اتقان بوده است . شرح حال او را ذهبى و ابن حجر ثبت كردهاند . « 7 » حديث به طريق او به اسناد صحيح كه رجال آن همگى مورد وثوق هستند ، پيش از اين
هامش
( 1 ) . تهذيب التهذيب : 7 / 298 .
( 2 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 15 ، 29 .
( 3 ) . عبدى از اصبغ با يك واسطه روايت مىكند ؛ بنابراين ، آنچه قبلا گذشت و آنچه از روايت او بلاواسطه خواهد آمد ، با آنچه كه در ساير طرق حديث است ، درست نمىآيد .
( 4 ) . خلاصة تهذيب الكمال 361 ؛ تهذيب التهذيب : 11 / 199 .
( 5 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 31 ، 34 ، 51 .
( 6 ) . تذكرة الحفّاظ : 1 / 370 ؛ خلاصة تهذيب الكمال 63 ؛ تهذيب التهذيب : 2 / 206 .
( 7 ) . ر ك : تذكرة الحفّاظ : 1 / 341 ؛ تهذيب التهذيب : 8 / 270 - 276 .